نقد مقالات علمي-پژوهشي با موضوع بررسي متون ادبي از ديدگاه زمان روايي ژنت

در تكامل دانش روايت شناسي، ژرار ژنت به عنصر زمان پرداخت و اين نظريه را مطرح كرد كه يكي از جنبه هاي هنر روايت پردازي، نحوه تبديل زمان داستان به زمان متن است. روايت پژوه رابطه زمان داستان و زمان متن را با سه مولفه نظم، تداوم (ديرش) و بسامد تحليل مي كند. نظم، توالي رويدادهاي روايت را با توالي منطقي و گاه شمارانه آن در داستان مقايسه مي كند؛ تداوم، مدت زمان وقوع حادثه را با حجم متن اختصاص يافته به آن مي سنجد؛ و بسامد، تعداد تكرار وقايع را در داستان با تعداد نقل آنها در متن قياس مي كند. در چند دهه اخير، پژوهش گران ادبيات فارسي به اين مقوله توجه كرده و بيش از 30پايان نامه/رساله و 50مقاله را به بررسي زمان روايي در متون كهن يا معاصر اختصاص داده اند. در اين پژوهش، مقالات علمي- پژوهشي كه به تحليل زمان روايي پرداخته اند با اين پرسش واكاوي شده اند كه: 1- دريافت نهايي مقالات از تحليل زمان در متون روايي چيست ؟ آيا تنها به شيوه زمان بندي بسنده شده يا اينكه رابطه زمان روايي با معنا و ساختار اثر نيز به دست آمده است؟ 2- دسته بندي مقالات براساس موضوع، روش و يافته هاي پژوهش چه نقشه راهي براي مطالعات روايت پژوهي ترسيم ميكند؟ دريافت پژوهش اين است كه بيشتر تحقيقات به آزمون كاربست نظريه ژنت در قرائت متن ادبي توجه كردهاند و بيشتر شيوه هاي زمانبندي نويسنده را گزارش كرده اند؛ اما نسبت ساختار و معنا با زمان روايي با رابطه ادبيت متن با زمان روايت هم نشانه هايي در تحقيقات دارد و به طور كامل مغفول نمانده است.اگر اين رويكرد در پژوهش هاي آتي مورد توجه قرار گيرد و مقايسه متون براساس دوره يا نوع ادبي بر اين پايه تحليل شود، نتايج نظام يافته تري به مطالعات سبك شناختي يا تاريخ ادبيات افزوده مي شود.