نظريه‌‌ عدالت به‌مثابه انصاف در انديشه‌هاي خواجه ‌نصيرالدين طوسي

در قرن بيستم، شاهد نگاه به عدالت به مثابه انصاف، هم‌چون يك نظريه­ اخلاقي، با شالوده­ هاي قراردادگرايي هستيم. در اين زمينه، نظريه عدالت به مثابه انصاف با روش تحليل گفتمان از انديشه­ هاي خواجه­ نصير شناسايي شده است. به نظر وي، جهان هستي و زندگي اجتماعي، بر مبناي عدل الهي (قوانين الهي در نظام تكوين و تشريع) شكل گرفته و پايداري آن به علت محبت است، اما با فقدان محبت فطري، نياز به ساخت عدالت به مثابه انصاف براي انجام دادن تعاملات مردم، توسط امام ضروري مي­ شود تا اخلاق مبناگرا (ديني) ايجاد گردد. گفتمان عدالت به مثابه انصاف خواجه­ نصير، به عنوان گفتمان اخلاق شيعي مفصل­ بندي گرديده و دال مركزي گفتمان، «عدل الهي» به عنوان منشأ قوانين و قرارداده است كه با جذب دال­هاي شناور «محبت فطري»، «عدالت و اخلاق صناعي ساخته انسان» (امام يا رئيس اول مدينه)، از حوزه گفتمان­ گونگيبه دال «اخلاق ديني» معنا مي‌بخشد و در پي هژمونيك نمودن گفتمان عدالت به مثابه انصاف در مدينه فاضله خويش است.