درنگي بر چند قطعه منسوب به رودكي سمرقندي

در اين پژوهش، نگارندگان درباره برخي از اين سروده‌هاي رودكي، كه در بخش ابيات پيوسته ديوانهاي چاپي به‌عنوان قطعه يا پيكره شعري مستقلي از شاعر ثبت شده، كندوكاو كرده‌اند. اين سروده ها هر كدام دو ايراد جدي دارد: ايراد نخست «نبود پيوستگي مطلوب ابيات» و دوم ترديد جدّي در «انتساب» يك يا چند مورد از آنها به رودكي است. منشأ ورود اين سروده‌ها در ديوانهاي چاپي موجود، كتاب محيط زندگي و احوال و اشعار رودكي، اثر گرانقدر استاد سعيد نفيسي است. اين مصحح با مراجعه به منابع لغوي، بلاغي، جُنگها، سفينه‌ها و ديگر سرچشمه‌هاي متقدم و متأخر، ابيات پراكنده‌اي را كه از نظر وزن و قافيه با يكديگر هماهنگ بوده ، به اين دليل كه مربوط به يك شعر بلند يا كوتاه از رودكي است، به‌دنبال هم نقل كرده و يك سروده واحد را به‌وجود آورده است؛ حال اينكه بسياري از اين سروده‌ها از نظر مضمون با يكديگر در ارتباط نيست، با وجود اين، نگارندگان با بررسي دوباره منابع مورد استفاده استاد و استمداد از برخي منابع جديد با دلايلي علمي اين دو ايراد را در برخي سروده‌هاي موجود بررسي و دريافتهاي تازه اي را ارائه كرده‌اند.