طراحي الگوي مفهومي عوامل پيش برنده و بازدارنده مشاركت شهروندي در نهج‌البلاغه

مشاركت شهروندي محصول  دموكراسي در دوران جديد و به رسميت شناختن حق حاكميت يكايك انسانها در تعيين سرنوشت سياسي، اقتصادي و فرهنگي خويش است. اين در حالي است كه بر اساس آموزه­هاي اسلامي، مشاركت مردم جزء دكترين و انديشه­هاي بنيادين حكومت اسلامي به شمار مي‌رود. بنابراين دولتهاي اسلامي بايد ساز و كار تحقق مشاركت حداكثري مردم را طراحي كنند. مسئله پژوهش اين است كه چه عواملي در تقويت و يا تضعيف مشاركت مردم در عرصه­هاي مختلف حاكميتي نقش دارد و يا مؤثر است. براي استخراج اين عوامل به يكي از مهمترين منابع معتبر ديني يعني نهج­البلاغه مراجعه شده است. تحليل داده­ها نيز با استفاده از راهبرد تحليل مضمون مبتني بر نرم­افزار Maxqda صورت گرفته است. يافته­هاي تحقيق نشان مي­دهد كه عوامل مؤثر بر مشاركت شهروندي در دو دسته عوامل پيش­برنده و بازدارنده قرار مي‌گيرد كه هر يك از آنها مي‌تواند منشأ مردمي و دولتي داشته باشد؛ به عبارت ديگر هم دولتها و هم شهروندان در ايجاد مشاركت سهيم هستند. قدرت متقابل نيروي عوامل پيش­برنده و نيروي عوامل بازدارنده حد توازن و تعادل مشاركت  شهروندي را ايجاد خواهد كرد.