سرچشمه‌هاي ايراني قصه‌هاي هانس كريستين آندرسن در افسانه‌هاي عاميانه

هانس كريستن آندرسن (1805-1875) شاعر، قصه­پرداز و نمايش‌نويس مشهور دانماركي پديدآورنده‌ 160 داستان و افسانه‌، 800 قطعه شعر و 6 رمان است. يك ويژگي نوشته‌هاي آندرسن توجه او به ادبيات عامه، شفاهي و زبان گفتار است. او بيش از همه از افسانه‌هاي عاميانه تأثير مي‌گيرد. وي براي نوشتن اين افسانه‌ها، بيشتر از افسانه‌هاي هزارويك‌شب و نيز افسانه‌هاي ديگر ملل جهان الهام گرفته است. در اين مقاله ابتدا درباره اندرسن و انواع قصه ­هاي وي و تاثير پذيري­اش از شرق و ويژگي­ها و سرمنشأ قصه ­هاي آندرسن و پيشينه موضوع سخن مي­گوييم، سپس تنها به چهار مورد از سرچشمه ­هاي ايراني قصه­ هاي اندرسن و تطبيق آنها با داستان­هاي ايراني اشاره و داستانها مقايسه و تطبيق داده مي­شود. اين چهار داستان عبارت‌اند از:1. منديل خيال و مقايسه با لباس تازه‌ امپراتور؛ 2.جبرئيل جولا و مقايسه با صندوق پرنده؛3. قاضي و جوحي و مقايسه با كلاوس بزرگ و كلاوس كوچك؛4. خاله سوسكه و مقايسه با تامبلينا. ضمن روايت شناسي اين چهار داستان، از ابعاد مختلف به تطبيق روايات پرداخته مي­شود. درنهايت درمي­يابيم به دلايل مختلف ازجمله آشنايي آندرسن با هزارويكشب از طريق ترجمه آن به نام الف نهار و علاقه به ادبيات مشرق زمين با افسانه­ هاي ايراني به‌خوبي آشنا بوده و از آنها بهره گرفته و در جهت اهداف مذهبي و تربيتي خويش از تمام با بخشي از داستان سود جسته است.