تحليل تطبيقي رمانهاي بينالقصرين نجيب محفوظ و زن درهم شكسته سيمون دوبووار براساس نقد فمنيستي

جريان فمنيسم جنبشي سازمان‌يافته است كه در اوايل قرن بيستم ميلادي براي دفاع از حقوق زنان و حفظ موقعيت آنان دربرابر نظام مستبدانۀ مردسالاري و ازبين بردن سيطرۀ تبعيض جنسيتي به­وجود آمد. در سراسر جهان، پژوهشگران زيادي به فعاليت در اين حوزه و دفاع از حقوق زن پرداختند. از ميان اين روشن‌فكران، نجيب ­محفوظ، نويسندۀ سرشناس مصري و برندۀ جايزۀ نوبل ادبيات، و سيمون دوبووار، نويسندۀ مشهور فرانسوي بودند كه در آثارشان از ظلم بر زنان و مظلوميت آنان دربرابر فشارهاي زندگي مردسالاري سخن به‌ميان آورده­اند. در اين پژوهش، با روش توصيفي ـ تحليلي و در چارچوب مكتب امريكايي ادبيات تطبيقي، جريان نقد فمنيسم در رمان‌هاي بين‌القصرين از نجيب ­محفوظ و زن درهم‌شكسته از سيمون دوبووار بررسي و وجوه اشتراك و افتراق اين دو نويسنده درخصوص توجه به حقوق زنان بيان شده است. نتايج پژوهش حاضر حاكي از آن است كه هر دو نويسنده به نقد رفتارهاي زنان و تن دادن به فرودستي، تسليم آنان دربرابر نظام مردسالاري، فقر و فساد زنان و نيز تباه شدن حق و حقوقشان پرداخته­اند. شخصيت زن در هر دو رمان، صرف­نظر از تفاوت­هاي موجود در شيوه زندگي­شان، ضعيف، احساساتي، شكننده، وابسته و فرمان‌بردار ترسيم شده است كه به‌راحتي تسليم نظام مردسالاري مي‌شود و به فرودستي تن مي­دهد. نظام مردسالاري در رمان بين­القصرين با مشخصه­هايي نظير رفتار خشك پدر، مخالفت با ازدواج فرزندان با همسر مورد علاقه‌شان، اجازه ندادن به همسر و دختران براي خروج از خانه و... نمود پيدا مي­كند. در رمان زن درهم‌شكسته هم، اختيار كردن همسر و معشوق دوم بدون اطلاع همسر اول، منع فرزندان از ازدواج، عدم حضور زياد در خانه و كنار همسر و... از نشانه­هاي بارز نظام مردسالاري است. هر دو نويسنده ضمن انتقاد از نظام مردسالاري، جايگاه مقدس مادر و منزلت والاي زن را به مخاطب معرفي مي­كنند.