نقد روانشناسانۀ داستان لهراسب و گشتاسب در شاهنامۀ فردوسي و آخيلوس و آگاممنون در ايلياد هومر

روانشناسي اجتماعي به بررسي رفتار اجتماعي فرد در برابر افراد و گروه ­ها مي ­پردازد. در روانشناسي اجتماعي موضوعاتي مانند روابط اجتماعي، تعارض و مذاكره براي حل تعارض مطرح مي­شود. بررسي و تحليل داستان لهراسب و گشتاسب در شاهنامۀ فردوسي و داستان آخيلوس و آگاممنون در ايلياد هومر از ديدگاه روانشناسي اجتماعي، فهم بهتري از اين دو داستان ارائه مي­كند. در اين پژوهش كوشش شده است با روش توصيفي- تحليلي و با تمركز بر مباحث روانشناسي اجتماعي، رفتار آخيلوس و گشتاسب را در برابر آگاممنون و لهراسب مورد تطبيق و تحليل قرار گيرد و علت­هاي دشمني، رفتارهاي مشابه و پيامدهاي دشمني آنها بررسي شوند. با تكيه بر بررسي ­هاي اين پژوهش، علتهاي دشمني در هر دو داستان، خودخواهي طرفين دشمني، شكستن غرور آخيلوس و گشتاسب و ناديده گرفتن نيازهاي آنان بوده است. گشتاسب و آخيلوس در برابر بي­احترامي طرف مقابل، دچار ناكامي شدند و تلاش كردند با پرخاشگري، رفتار انطباقي، اثبات خود و ترك مذاكره ناكامي خود را جبران كنند. همچنين پيامد دشمني براي گشتاسب و آخيلوس بسيار سنگين بوده است؛ به طوري كه گشتاسب فرماندهي سپاه روم ـ دشمن ايران ـ را براي جنگ با ايران بر عهده گرفت و آخيلوس به واسطۀ مادرش جنگ با تروائيان را شعله­ور كرد و خود در آن شركت نكرد؛ تا آخائيان شكست بخورند.