ميزان مهريه زوجه غير مدخوله در وفات يكي از زوجين

Dowry of a Virgin Wife in Case of a Spouse’s Death

يكي از آثار عقد ازدواج دائم مهريه يا صَداق است، مهريه از حقوق مالي است كه با اهداف معنوي همچون تكريم زوجه، تعميق مهر و محبت همراه است، و در صورت تعيين ميزان آن؛ به مجرد إنشاي عقد نكاح مرد موظف به پرداخت آن مي­باشد؛ فقها اتفاق نظردارند كه زوجه با عقد نكاح دائم استحقاق همه مهر را پيدا مي­كند، ولي در شرائط استقرار مهر كامل اختلاف نظر دارند، البته همگي متفقند كه نزديكي و آميزش جنسي يكي از شرائط استقرار مهر كامل است، از اين جهت اگر قبل از نزديكي طلاق اتفاق افتد نصف مهر در صورت پرداخت به زوج مسترد مي­شود، اختلاف در وفات يكي از زوجين قبل از نزديكي است كه ديدگاه مشهور بر الحاق وفات به دخول و استقرار مهر كامل است، ولي ديدگاه جمع قابل توجهي از فقهيان برجسته اماميه در ادوار مختلف بر الحاق وفات به طلاق و استقرار نصف مهر بوده است، قانون مدني ايران در اين مساله بر ديدگاه مشهور تدوين شده است، مقاله حاضر با باز­خواني و بررسي ادله و مباني ديدگاه طرفين نقدهاي جدي بر ديدگاه مهر كامل وارد دانسته، در برابرديدگاه تنصيف را برخوردار از دلايل قوي فقهي تشخيص داده و به اين نتيجه رسيده كه نزديكي تنها عامل مستقل و انحصاري استقرار مهر كامل است. اين پژوهش مي­تواند زمينه مفيدي در جهت اصلاح قانون مدني، و راهكار مناسبي در كاستن از شمار بدهكاران مهريه، آن هم به عامل ناخواسته وفات يكي از زوجين و همچنين از بين بردن زمينه صدور احكام متناقض قضائي باشد.