نقش واسطه اي فرآيندهاي خودشناختي نوجوان در رابطه بين سبك هاي والدگري و سلامت رواني

The mediating role of adolescent self - knowledge processes in the relation between parenting styles and mental health

زمينه: مطالعات متعددي به رابطه سبك ­هاي والدگري و سلامت ­رواني نوجوان اشاره كرده­ اند، اما مسأله اين پژوهش اين است كه آيا فرآيندهاي خودشناختي نوجوان مي­ تواند بر رابطه سبك­ هاي والدگري و سلامت ­رواني نوجوان تأثير بگذارد؟ هدف: اين پژوهش با هدف بررسي نقش واسطه­ ­اي فرآيندهاي خودشناختي نوجوان در رابطه سبك ­هاي والدگري و سلامت­ رواني نوجوان انجام شد. روش: روش پژوهش توصيفي - همبستگي و به طور خاص مدل­ ­يابي معادلات ساختاري بود. جامعه آماري پژوهش، دانش ­آموزان دوره متوسطه در سال تحصيلي 96 -1395 شهر تهران بودند كه نمونه اي شامل 146 نوجوان به همراه پدر و مادر با شيوه تصادفي خوشه­اي چند مرحله­اي انتخاب شدند. پرسشنامه­ هاي پژوهش شامل فرم كوتاه مقياس خودمهارگري تانگني (2004)، مقياس خودشناسي انسجامي قرباني (2008)، مقياس بهوشياري براون و رايان (2003)، مقياس اضطراب و افسردگي كاستلو و كمري (1967) و پرسشنامه شيوه­ هاي والدگري بامريند (1967) بود. يافته ­ها: داده­ هاي بدست آمده به با روش معادلات ساختاري مورد تحليل قرار گرفت. مشاهده شد كه شاخص ­هاي بزارش مدل پژوهش وضعيت مطلوبي دارد (0/95GFI=) و هر سه شاخص فرآيندهاي خودشناختي، در رابطه ميان سبك­ هاي والدگري و سلامت ­ رواني نوجوان (غير از سبك مقتدر مادر) نقش ميانجي­ گر دارند. نتيجه ­گيري: اين بدان معني است كه خودآگاهي نوجوان ميانجي­ گر تأثيرات سبك والدگري بر سلامت ­رواني نوجوان است، كه نقش فعالانه نوجوان در ارتقاء سلامت ­رواني خود را نشان مي ­دهد.

Background: Several studies have pointed to the relationship between parental styles and adolescent mental health, but the current research question is whether adolescent self-knowledge processes can affect the relationship between parenting styles and adolescent mental health? Aims: The purpose of this study was to investigate the mediating role of adolescent self-knowledge processes in the relation of parental styles and adolescent mental health. Method: The research method was the structural equation modeling. The statistical population of the study included high school students in the academic year of 2016-17 in Tehran. The sample is 146 adolescents with their parents selected by multi-stage random cluster sampling. The research questionnaires included Tangney’s short form of self-control scale (2004), Ghorbani's self-knowledge scale (2008), Brown's and Ryan's mindfulness scale (2003), Costello & Comrey’s Anxiety and Depression Scale (1967), and baumrind’s parenting styles Questionnaire (1967). Results: Data were analyzed by using the structural equation method. It was showed that the fitting indices of the research model are in a favorable situation (GFI=0/95) and all three indicators of self-knowledge processes have a mediating role in the relation between parenting styles and adolescent mental health (other than mother’s Authoritarian style). Conclusion: The result shows the adolescent's active role in promoting his mental health.