اثربخشي آموزش كاهش تنيدگي مبتني بر ذهن‌آگاهي بر تعارض والد - فرزند و قلدري در نوجوانان مادرسرپرست

The effectiveness of mindfulness-based stress reduction training on parent-child conflict and bullying in single mother-headed adolescents

كاهش استرس مبتني بر ذهن‌آگاهي يك برنامه گروهي است كه با كمك تركيبي از مراقبه ذهن‌آگاهي، آگاهي بدني و تمرينات يوگا با هدف افزايش آگاهي انجام مي‌شود. هدف از انجام پژوهش حاضر بررسي تاثير آموزش كاهش تنيدگي مبتني بر ذهن‌آگاهي بر تعارض مادر فرزند و قلدري در نوجوانان مادرسرپرست شهر اهواز بود. روش پژوهش، آزمايشي از نوع پيش‌آزمونپس‌آزمون و پيگيري يك ماهه با گروه كنترل بود. در اين پژوهش نمونه شامل 30 دانش‌آموز پسر مادر سرپرست بود كه در دو گروه آزمايش و كنترل (هر گروه 15 نفر) گمارده شدند. گروه آزمايش 8 جلسه آموزش 90 دقيقه‌اي كاهش تنيدگي مبتني بر ذهن‌آگاهي را دريافت و گروه كنترل مداخله‌اي دريافت نكرد. هر دو گروه در مرحله پيش‌آزمون، پس‌آزمون و پيگيري، پرسشنامه تعارض والد فرزند (pcs) و پرسشنامه قلدري (ibs) را تكميل كردند. يافته‌ها تفاوت معناداري بين عملكرد دو گروه آزمايش و كنترل در نمرات تعارض والد فرزند و قلدري در مرحله پس‌آزمون و پيگيري را نشان داد. بر اساس يافته‌هاي پژوهش حاضر مي‌توان نتيجه گرفت كه آموزش كاهش تنيدگي مبتني بر ذهن‌آگاهي، يك آموزش موثر براي كاهش تعارضات والد فرزندي و قلدري در نوجوانان مادر سرپرست است. با توجه به اثربخشي اين روش، اجراي چنين جلساتي توسط روان‌شناسان، مشاوران مدارس و ساير درمانگران خانواده توصيه مي‌شود.

Mindfulness-based stress reduction is a group program that uses a combination of mindfulness meditation, body awareness and Yoga asanas with the aim of increasing mindfulness. The purpose of the present study was to examine the effectiveness of mindfulness-based stress reduction training on mother-child conflict and bullying in single mother-headed adolescents in Ahvaz. The research method was experimental with pretest-posttest and one month follow-up with control group design. In this research 30 mother-headed students from among all the students in the academic year of 2017-2018, selected and were randomly assigned to experimental and control groups (15 persons per group). The experimental group received 8 sessions with 90 minutes of the training of mindfulness-based stress reduction and the control group did not receive any intervention. Both groups completed the parent-child conflict scale (PCC) and Illinois bullying scale (IBS) in three stages of pre-test, post-test and follow-up. Finding showed a significant difference between performance of both experimental and control groups in the scores of parent-child conflict and bullying in post-test and follow-up stages. Based on the findings of this study, it can be concluded that training program of mindfulness-based stress reduction is effective in reducing parent-child conflict and bullying among single motherheaded adolescents. Regarding the effectiveness of training, implementation of such educational programs by Psychologists, school counselors and other family therapists is recommended.