جستاري جامعه شناختي پيرامون ازخودبيگانگي، شهر و داستان ( بررسي پديده ي ازخودبيگانگي در جامعه ي شهري مسكو در داستان «دل سگ»)

در اين نوشتار، پديده­ي ازخودبيگانگي در محيط شهري مسكو در داستان بلند «دل سگ»، اثر ميخائيل بولگاكف مورد مطالعه قرار گرفته­است. اين داستان بلند، سرخوردگي نويسنده از انقلاب سال 1917م روسيه را بازتاب مي­دهد. پرسش مطرح­شده در اين نوشتار اين است كه پديده­ي اليناسيون انسان شهرنشين، چگونه به صورت يك الگو در ادبيات داستاني شوروي شكل گرفته و بولگاكف با چه شيوه­اي در صدد طرح، توصيف و حل اين مسأله برآمده­است؟. خاستگاه اين پژوهش در پارادايم تفسيري و روش كيفي­ قرار مي­گيرد و داستان مورد مطالعه،َ با تكنيك «گزينش نمونه مشهور» انتخاب شده­است. براي تحليل اثر از منظر جامعه­شناسي نيز تئوري­هاي بيگانگي ماركس، ماكس­وبر و زيمل مبنا قرار گرفته­اند. نتيجه­ي پژوهش نشان مي­دهد كه بولگاكف توانسته با طرح داستان در قالب فابل و هجو، خطاي نظريه­اي و عمل انقلابي تاريخي (پراكسيس) در ايدئولوژي ماركسيسم لنيني - استاليني براي خلق انسان پرولتر شهري را در همان سال­هاي اول انقلاب اكتبر تحليل، و نتايج و پيامدهاي منفي و مخرب آن را پيش­بيني كند. به جز اين، نويسنده اهداف فرعي­تري همچون مخالفت آشكار با انقلاب اكتبر روسيه را هم دنبال و عنوان كرده­است.