بازخواني نظريات شهيد صدر پيرامون رباي بانكي بر اساس نظريۀ درآمد قانوني

A Review of Shahid Sadr's Views on Bank Usury Based on the Legal Income Theory

نظريۀ‌ "درآمد قانوني" توسط شهيد صدر در كتاب "اقتصادنا" ارائه شده است. مطابق اين نظريه منشاء حصول درآمد قانوني و شرعي ، "كار" است، باز خواني نظرات ايشان به ويژه در كتاب "البنك اللاربوي" نشان مي‌دهد كه وي بر اساس اين نظريه به تحليل مسائل رباي بانكي پرداخته است . اين مقاله با روش توصيفي و تحليلي نشان مي­دهد ايشان مبتني بر اين نظريه ، به ارائه الگوي بانك بدون ربا، اقدام ورزيده است. مطابق اين نظريه هر درآمد حاصل در بانك بايد در قبال انجام كاري باشد و تغييرات صوري در عقود و معاملات بانكي، هر چند ممكن است درآمد حاصله را از ربوي بودن خارج كند ولي چون مستند به كار نيست، غير قانوني و غير شرعي است و در نتيجه جانشين كردن عقد قرض در بانك با بيع ، مضاربه، جعاله و امثال آن، مادامي كه به انجام دادن كار ارزشمند اقتصادي نيانجامد مجوز ايجاد درآمد و دريافت يا پرداخت سود نخواهد شد و درآمد و سود حاصل به عنوان درآمد غير مستند به كار، غير قانوني و غير شرعي خواهد بود.

The theory of legal income was proposed by Shahid Sadr in his book “Ightisādunā”. According to this theory “doing a work” is the source of earning a legal and legitimate income. Reviewing his views specifically in his book “Al-Bank Al-la Rabawi” shows that he has analyzed the issues related to the bank usury based on this theory. This article using a descriptive-analytical method shows that the model of banking without usury has been proposed by Shahid Sadr based on this theory. According to this theory every income earned through the bank must be in exchange for performing an act and superficial changes of the bank contracts and transactions, although they may make an income without usury and illegal profits, since it is not based on doing a work, is illegal and illegitimate. As a result, substituting a loan contract with a contract of sale, muzāriba, juʻālah, and things like this, as long as it does not end to a valuable economic act, will not be the license for making income, and taking or paying the profit and the income and the profit from that will be illegal and illegitimate since it is not based on performing an act.