بررسي و تحليل دوره‌هاي بازگشت دما و بارش با استفاده از تحليل طيفي و تأثير آن بر مديريت اراضي (مطالعه موردي: خداآفرين، آذربايجان شرقي)

تغيير در پارامترهاي اقليمي در عصر پيش رو شتاب زيادي به خود گرفته است كه مي‌تواند بر فعاليت‌هاي كشاورزي به‌صورت مستقيم و غيرمستقيم اثرگذار باشد. دما و بارش از پيچيده‌ترين مؤلفه‌هاي اقليمي است. تحليل طيفي يك روش علمي و كارآمد به‌منظور شناخت و آشكارسازي رفتارهاي پنهان اين متغيرهاست. در اين پژوهش به‌منظور بررسي و تحليل دوره‌هاي بازگشت دما و بارش با استفاده از تحليل طيفي، آمار مؤلفه‌هاي اقليمي (بارندگي، متوسط، بيشينه و كمينه دما) براي يك دوره 27 ساله (2015-1989) براي مديريت پايدار اراضي استفاده شد. بدين‌منظور داده‌هاي اقليمي دما و بارندگي وارد محيط نرم‌افزار MATLAB، شد و دوره‌نگار هر يك از مؤلفه‌هاي اقليمي به تفكيك ترسيم شد. نتايج حاصل از بررسي هر دوره‌نگار نشان داد كه كمينه مطلق دما داراي چرخه‌هاي معنادار با دوره‌هاي بازگشت 8/3 و 4/2 ساله، بيشينه مطلق دما داراي چرخه معنادار با دوره بازگشت 1/2 ساله و متوسط دما داراي چرخه معنادار با دوره بازگشت 7/2 ساله بود. همچنين بررسي دوره‌نگار مربوط به بارش مؤيد چرخه معنادار با دوره بازگشت 4/3 ساله بود. نتايج حاصل از بررسي چرخه‌ها، نشان داد كه حالت‌هاي خاص اقليمي در منطقه داراي دوره‌هاي بازگشت كوتاه‌مدت است. با توجه به اين موضوع و لزوم حفاظت از محصولات كشاورزي به‌ويژه محصولات باغي، مي‌بايست با به‌كارگيري روش‌هاي مديريت منابع آب و خاك از جمله ايجاد تراس و افزايش زبري خاك و همچنين كاشت گونه‌هاي گياهي مناسب با شرايط اقليمي منطقه، مقاوم به خشكي و با نياز آبي كم، بهينه‌ترين شرايط را از نظر كشت محصولات باغي و كشاورزي ايجاد كرد‌.