نقش دسترسي به سوخت جايگزين در تغيير الگوي مصرف انرژي خانگي روستائيان جنگلي زاگرس

پژوهش پيش‌رو با هدف بررسي نقش دسترسي به سوخت‌هاي جايگزين (نفت سفيد، گاز مايع و گاز طبيعي) در تغيير الگوي مصرف انرژي خانگي روستائيان جنگل‌نشين شهرستان خرم‌آباد در استان لرستان انجام شد. اين پژوهش، توصيفي و از نوع پيمايشي بود. جامعه آماري اين پژوهش شامل ساكنان سه روستاي جنگلي با الگوي مصرف انرژي متفاوت بود. روستاي مليم‌دول فاقد سوخت جايگزين هيزم، روستاي چناربگالي داراي نفت سفيد و گاز مايع و روستاي ‌گوشه‌شهنشاه داراي گاز طبيعي لوله‌كشي‌شده بود. نمونه‌ها شامل 146 خانوار از سه روستا بودند كه به‌صورت تصادفي ساده انتخاب شدند. ابزار اصلي پژوهش براي جمع‌آوري اطلاعات، پرسش‌نامه ساختاريافته بود. روايي محتوايي پرسش‌نامه با نظر استادان دانشگاه و پژوهشگران تأييد شد. نتايج در روستاي فاقد جايگاه نفت سفيد و گاز مايع نشان داد كه چوب هيزمي، سوخت اصلي مورد استفاده در اين روستا بود، به‌طوري‌كه اين سوخت، 92/3 درصد از كل انرژي مصرفي سالانه خانوار (10865/7 كيلوگرم زغال‌سنگ استاندارد) را شامل مي‌شد. در روستاي داراي جايگاه نفت سفيد و گاز مايع، روستائيان به‌صورت تركيبي از سوخت‌هاي فسيلي و هيزم استفاده مي‌‌كردند، با اين‌حال، مصرف چوب هيزمي، 6/72 درصد از كل انرژي مصرفي سالانه خانوار (6328/8 كيلوگرم زغال‌سنگ استاندارد) را تشكيل مي‌‌داد، اما گاز طبيعي در روستاي گازرساني‌شده، سوخت عمده مصرفي خانوارها بود. اين سوخت 68/2 درصد از كل انرژي مصرفي سالانه خانوار (2579/4 كيلوگرم زغال‌سنگ استاندارد) در روستاي مذكور را شامل مي‌شد. درمجموع، نتايج پژوهش پيش‌رو نشان داد كه گازرساني به روستاهاي جنگلي علاوه‌بر اينكه به‌شكل مؤثرتري مصرف چوب هيزمي را كاهش مي‌دهد، بهره‌وري بيشتري داشته و مصرف سالانه انرژي را نيز كم مي‌كند.