تاثير تنش خشكي بر ژنوتيپ هاي عدس از طريق بررسي برخي صفات مورفوفيزيولوژي

به منظور بررسي تحمل خشكي در لاين­هاي پيشرفته عدس از طريق صفات مورفو فيزيولوژي، 10 لاين عدس در قالب طرح بلوك­هاي كامل تصادفي در دو محيط بدون تنش و تنش خشكي در سال 96-1395 در مزرعه تحقيقاتي دانشگاه آزاد اسلامي اردبيل مورد ارزيابي قرار گرفتند. نتايج نشان داد كه اختلاف بين ژنوتيپ­ها از نظر تمام صفات به جز محتوي نسبي آب برگ و فعاليت آنزيم كاتالاز (در شرايط بدون تنش) معني­دار بود. در شرايط بدون تنش لاين ILL-10088 با 1905 كيلوگرم در هكتار و تحت تنش خشكي، لاين­هاي ILL-10088، ILL-10053 و بيله سوار (ILL-6037)به ترتيب با 1244، 1153 و 1107 كيلوگرم در هكتار بيشترين عملكرد دانه را داشتند. با توجه با شاخص STI، لاين­هاي IL-10088، بيله سوار، ILL-10017 و ILL-468 متحمل­ترين ژنوتيپ­ها بودند. درشرايط تنش خشكي، عملكرد دانه با فعاليت كاتالاز، محتوي نسبي آب برگ و پايداري غشاي سلولي همبستگي مثبت و در شرايط بدون تنش، با محتوي نسبي آب برگ، پايداري غشاي سلولي، تعداد غلاف پر در بوته و وزن هزار دانه، ارتباط مثبت نشان داد. در تجزيه رگرسيون به روش گام­به­گام، در شرايط تنش­ خشكي، فقط محتوي نسبي آب برگ و در شرايط بدون تنش پايداري غشاي سلولي و محتوي نسبي آب برگ در مدل باقي ماندند. با استفاده از تجزيه خوشه­اي، ژنوتيپ‌هاي متحمل از ژنوتيپ­هاي حساس تفكيك شدند. با توجه به وجود تنوع ژنتيكي، سهولت اندازه‌گيري و همبستگي قوي با عملكرد دانه عدس، صفات محتوي نسبي آب برگ و پايداري غشاي سلولي به عنوان ابزار غير مستقيم براي گزينش تحمل خشكي در عدس شناسايي شدند.