ميكرومورفولوژي خاك‌هاي جنگلي توسعه يافته بر روي لس در يك گراديان بارش در شمال ايران

به منظور بررسي درجه تكامل خاك­هاي جنگلي مدرن تشكيل شده بر روي لس، 6 خاك­رخ واقع در يك گراديان بارندگي در شمال ايران (استان­هاي گلستان و مازندران) انتخاب گرديد و خصوصيات فيزيكي و شيميايي، ميكرومورفولوژي و برخي شاخص­هاي رنگ آن­ها مورد بررسي قرار گرفت. خاك­هاي مورد مطالعه در رده­هاي آلفي­سول و مالي­سول طبقه­بندي شدند. نتايج نشان داد كه دو فرايند مهم در تشكيل و تكامل خاك­هاي اين مناطق، آبشويي آهك و متعاقب آن تجمع رس مي­باشد. همچنين مطالعات ميكرومورفولوژي نشان داد كه رابطه مثبتي بين گراديان تغييرات اقليمي (افزايش بارندگي) و شاخص ميكرومورفولوژيكي تكامل خاك (MISECA) وجود دارد. بي­فابريك غالب خاك­ها بدليل آبشويي آهك در افق­هاي آرجيليك، لكه­اي و در افق­هاي كلسيك، كريستاليتيك مي­باشد. در منطقه توشن تشكيل و حفظ پوشش‌هاي ضخيم و قرمز رنگ رس به غالب­بودن ورميكوليت در اين خاك­رخ نسبت داده شد. رابطه همبستگي بين سه شاخص رنگ هارست، تورنت و الكساندر با انواع شكل­هاي آهن، نشان داد كه شاخص تورنت و الكساندر براي منطقه مورد مطالعه، بهتر از شاخص هارست عمل نموده است .به­علاوه شاخص ميكرومورفولوژيكي تكامل خاك بيشترين همبستگي را با شاخص تورنت نشان داد.