ارزيابي شناسه‌هاي زيستي كيفيت خاك‌هاي لسي زير پوسته‌هاي زيستي گلسنگي شمال استان گلستان

پوسته­هاي زيستي خاك گروه گسترده­اي از سيانوباكتري­ها، جلبك­هاي سبز، گلسنگ­ها، خزه­ها و جانداران ديگر هستند، كه در سرزمين­هاي خشك و نيمه خشك كاركرد ويژه اي در چرخه جهاني كربن و افزايش كربن آلي خاك دارند. كربن آلي خاك كه آميخته­اي ازبخش هاي گوناگون است، يكي از شناسه­هاي مهم براي بررسي كيفيت خاك مي­باشد. پوسته­هاي زيستي و فيزيكي خاك، پوشش اصلي سطح لس­هاي شمال استان گلستان در شيب­هاي رو به جنوب و قله شيب مي­باشند. از اينرو بررسي باهدف شناخت كاركرد پوسته­هاي زيستي گلسنگي بر كربن آلي و بخش­هاي فراهم كربن خاك انجام شد. پس از انجام بررسي ميداني دو گونه از پوسته­هاي زيستي گلسنگي غالب گردآوري و پس از شناسايي در آزمايشگاه، نمونه‌برداري از خاك زير آن­ها و پوسته­هاي فيزيكي از عمق 0-2 و 2-5 سانتي­متري انجام شد. كربن و بخش­هاي گوناگون كربن آلي فراهم نمونه­هاي خاك اندازه‌گيري شدند. يافته­ها نشان داد كه پوسته­هاي زيستي گلسنگي مايه افزايش كربن آلي و بخش‌هاي كربن فراهم خاك در برابر پوسته فيزيكي شده­اند. خاك­هاي زير پوشش گونه Diploschistes diacapsis داراي اندازه­هاي بيشتر كربن و بخش­هاي فراهم كربن آلي خاك در برابر گونه Fulgensia fulgens و پوسته فيزيكي بودنند. كربن آلي همبستگي بالايي با كربن بيومس ميكروبي، كربوهيدرات و كربن عصاره­گيري شده با آب داغ داشت. بنابراين مي­توان از اين سه شناسه براي ارزيابي كيفيت خاك در اين سرزمين بهره­گيري كرد. بودن پوسته­هاي زيستي گلسنگي مايه افزايش كربن آلي خاك مي­شود و در نتيجه سطح افزايش كيفيت و پايداري خاك­هاي لسي منطقه مي­شود.