نقد براهين اصالت وجود در انديشه ميرزا جواد تهراني

ميرزا جواد تهراني از بزرگترين منتقدان نظريه اصالت وجود در دوره معاصر به شمار مي­رود. او در مجموع، يازده برهان اصالت وجود را نقد كرده است. اين نوشتار با روش توصيفي ـ تحليلي در پي ارزيابي ديدگاه انتقادي او در مواجهه با اين براهين است. بررسي ­ها نشان مي­دهد كه ميرزا جواد در نقد براهين اصالت وجود دو رويكرد عمده به كار گرفته است: نخست، ابطال ادله اصالت وجود از طريق اثبات به كارگيري دور و مصادره به مطلوب در آنها. پس از ارزيابي­ها معلوم مي­شود كه اين رويكرد در هشت برهان موثر واقع شده است. دوم، ابطال ادله اصالت وجود از راه تلقي ماهيت من حيث هي به عنوان مفهوم ماهيت. به همين جهت، در سه برهان مرتكب اشتباه شده است. بنابراين، برخلاف ديدگاه رايج، بسياري از ادله­اي كه براي اثبات اصالت وجود اقامه شده­اند، برهان به معناي واقعي آن نيستند.

no abstract