مروري بر كاربرد روش پراش‌سنجي اشعه ايكس در اندازه‌گيري تنش پسماند

تنش پسماند تنشي است كه پس از حذف تمامي تنش‌هاي اعمالي در نمونه باقي مي‌ماند. تنش پسماند از آن جهت اهميت دارد كه سريعاً آشكار نمي‌شود ولي مي‌تواند با تنش‌هاي اعمالي تركيب‌شده و موجب شكست پيش‌بيني‌نشده در زير مقدار (سطح) شكست در نمونه بدون تنش پسماند شود. پراش سنجي شايد به يكي از مهم‌ترين روش‌هاي غيرمخرب اندازه‌گيري تنش پسماند در مواد كريستالي و مواد مهندسي تبديل شده است. اصول اين روش ساده است و از شبكه كريستالي به عنوان استرين گيج (كرنش‌سنج) اتمي استفاه مي‌شود. افزايش و يا كاهش فاصله شبكه‌اي به شكل جابجايي (شيفت) زاويه‌اي در مكان پك‌هاي پراش ثبت مي‌شود. پراش سنجي حساس به جزء الاستيك كرنش است و كرنش مي‌تواند با استفاده از ضرايب مناسب الاستيك جهت اندازه‌گيري تنش استفاده شود. سه نوع اشعه اصلي در دسترس با طول موج‌هاي مختلف براي اندازه‌گيري فواصل شبكه‌اي مناسب است كه شامل: الكترون، فوتون‌هاي اشعه ايكس و اشعه نوترون مي‌باشد. اين 3 اشعه عمق‌هاي نفوذ بسيار مختلفي را در موارد كريستالي فراهم مي‌كنند و در نتيجه كاربره آن‌ها نيز تا حدودي متفاوت است. در اين مقاله اصول اصلي اندازه‌گيري كرنش با استفاده از پراش‌سنجي اشعه ايكس بررسي شده است.

this article has no english Abstract