ملاحظاتي در باب زبان قرآن: تحليلي نقشگرا، تبييني شناختي-رده‌شناختي

يكي از بحث‌هاي عمده و دامنه‌دار در حوزه علوم قرآني، به مسأله زبان قرآن برمي‌گردد. تاكنون مطالعات بي‌شماري در مورد ويژگي‌هاي زبان قرآن از جنبه‌هاي گوناگون صورت گرفته‌ است. با وجود اين، عمدتاً نتايجِ اين مطالعات مبتني بر تحليل‌هاي دقيقِ برآمده از نظريه‌هاي نوين زبان‌شناختي نيست. ازاين‌رو، پژوهش حاضر، جهت بررسي جنبه‌هاي معيني از زبان قرآن، با كاركردي دوگانه، نخست، با استفاده از روش توصيفي- تحليلي در چهارچوب زبان‌شناسي نقشگراي نظام‌مند هليدي و متيسن (2014) به بررسي ساخت وجهي در جريان گفتگوي خداوند متعال و ابليس در چهار سوره «أعراف»، «حجر»، «إسراء» و «ص» مي‌پردازد و سپس، طبق نتايج حاصل از اين بررسي، با استفاده از مفهوم شناختيِ سرنمونِ رُش (1978)، سلسله‌مراتب نشان‌داري گرينبرگ (1966) و معيار بسامدِ كاربردِ كرافت (2003)، به تبيين شناختي و رده‌شناختيِ اين نتايج در راستاي فهم بهتر ويژ‌گي‌هاي ساختاري زبان قرآن اشاره مي‌كند. نتايج عمده پژوهش نشان مي‌دهد كه زبان قرآن، از همان سازوكارهاي رايج و قواعد حاكم بر تعاملات زبان بشر بهره گرفته است و به لحاظ زبان‌شناختي، اساساً زباني ساده است نه ادبي و خاص.

This article has no abstract