بررسي تأثير افزودن دكسمدتوميدين به فنتانيل در كنترل درد پس از اعمال جراحي ستون فقرات به روش پمپ كنترل درد وريدي؛ يك مطالعه‌ي كارآزمايي باليني

The Effect of Adding Dexmedetomidine to Fentanyl for Pain Management after Spinal Fusion Surgery Using Intravenous Patient-Controlled Analgesia Pumps; A Clinical Trial Study

مقدمه: در اعمال جراحي ستون فقرات، كنترل مناسب درد بيماران پس از جراحي از اهداف اصلي مي‌باشد. تجويز مخدرها به دليل ترس از عوارض، محدود شده است. اضافه كردن دكسمدتوميدين در كاهش ميزان مصرف مخدرها و عوارض آن‌ها، شايد بتواند كمك كننده باشد. مطالعه‌ي حاضر با هدف بررسي تأثير افزودن دكسمدتوميدين به فنتانيل در كنترل درد پس از اعمال جراحي ستون فقرات به روش پمپ كنترل درد وريدي انجام شد. روش‌ها: بيماران تحت جراحي ستون فقرات به طور تصادفي به دو گروه مورد (دكسمدتوميدين + فننتانيل) و شاهد (فنتانيل + دارونما) تقسيم شدند. در پايان جراحي، براي هر دو گروه پمپ (Patient-controlled analgesia (PCA تعبيه شد و پس از تزريق دز بولوس، دكسمدتوميدين به ميزان 0/1 ميكروگرم/كيلوگرم و يا حجم معادل آن نرمال‌سالين0/9 درصد در هر دو گروه به فنتانيل با دز 0/5 ميكروگرم/كيلوگرم اضافه شد. سپس، تزريق با پمپ PCA براي 24 ساعت اول بعد از جراحي با تنظيم مورد نظر انجام شد. متغيرهاي مورد اندازه‌گيري شامل شدت درد، ميزان مصرف مخدر اضافي و عوارض مرتبط، تعداد تنفس، تعداد ضربان قلب و ميزان فشار خون سيستول- دياستول و متوسط شرياني، ميزان مصرف اندانسترون و ميزان رضايتمندي بيماران بررسي و با استفاده از نرم‌افزار SPSS واكاوي شد. يافته‌ها: افزودن دكسمدتوميدين به فنتانيل، ضمن كاهش قابل توجه درد، باعث كاهش مصرف مخدر در طول 24 ساعت اول پس از جراحي مي‌شود كه اين امر، باعث بروز كمتر عوارض ناشي از مصرف مواد مخدر نظير هيپوكسمي، پرفشاري خون، برادي‌كاردي، تهوع و استفراغ و آرام‌بخشي مي‌گردد. نتيجه‌گيري: داروي دكسمدتوميدين در كنار مخدر پايه (فنتانيل) در پمپ كنترل درد وريدي، مي‌تواند به عنوان يك داروي مناسب و قابل اطمينان با حداقل عوارض جانبي علاوه بر كم كردن ميزان نياز به داروهاي مخدر، آرام‌بخشي و رضايت بيماران و سهولت در كار تيم مراقبت‌هاي ويژه را نيز به همراه داشته باشد.

Background: In spine surgeries, proper control of postoperative pain in patients is one of the main goals. Opioids use, due to fear of complications, is limited. Adding dexmedetomidine may be helpful in reducing opioids and their complications. This study aimed to assess the effect of adding dexmedetomidine to fentanyl for pain management after spinal fusion surgery using intravenous patient-controlled analgesia (PCA) pumps. Methods: Patients undergoing spine surgeries were randomly categorized into two groups of fentanyl + dexmedetomidine and fentanyl + placebo. At the end of the surgery, PCA pump was set up for both groups and after bolus injection, dexmedetomidine (0.1 μg/kg) or equivalent volume of normal saline 0.9% were added to fentanyl at base dose of 0.5 μg/kg; afterward, infusion using PCA pump with specific setup was carried out for 24 hours after surgery. The measured parameters included postoperative pain intensity, additional opioid use and its relevant side effects, respiratory rate, heart rate, systolic, diastolic, and mean arterial pressure, used dexmedetomidine, and also the satisfaction of patients. The results were analyzed using SPSS software. Findings: Adding dexmedetomidine to fentanyl, in addition to the significant decrease in pain, also reduced opioid use during the first 24 hours after surgery; which led to fewer side effects caused by opioids such as hypoxia, hypotension, bradycardia, nausea, vomiting, and sedation. Conclusion: Dexmedetomidine in addition to base opioid (fentanyl) in PCA pumps can be used as a suitable and reliable drug with minimal side effects. It can provide patient sedation and satisfaction, and ease in the work of the intensive care unit (ICU) team.