عوامل بوم شناختي موثر بر پراكنش گونه دارويي Salvia hydrangea DC. ex Benth. در منطقه حفاظت شده تنگ صياد شهركرد

Effects of ecological factors on distribution of Salvia hydrangea DC. ex Benth. in Tang-e-sayad, Shahrekord

مطالعه حاضر با هدف شناخت عوامل محيطي موثر بر پراكنش اكولوژيك گونه Salvia hydrangea DC. ex Benth در منطقه حفاظت شده تنگ صياد استان چهارمحال و بختياري انجام شد. اين گونه، يكي از گياهان دارويي و معطر است كه در رويشگاه هاي طبيعي در نواحي كوهستاني و مرتفع كشور يافت مي شود. پس از بازديد صحرايي در توده هاي معرف گونه و توده هاي فاقد گونه، نمونه برداري به روش سيستماتيك- تصادفي صورت گرفت. درصد پوشش گياهي و پارامترهاي توپوگرافي (درصد و جهت شيب و ارتفاع از سطح دريا) در هر پلات ثبت شد. در هر توده گياهي 2 تا 3 پروفيل خاك از دو عمق 15 -0 و 30 -15 سانتي متري در امتداد هر ترانسكت برداشت و پارامترهاي فيزيكي و شيميايي در آزمايشگاه اندازه گيري شد. براي تجزيه و تحليل آماري از آزمون t مستقل، آناليز مولفه هاي اصلي (PCA) و آناليز تشخيص (DA) استفاده شد. نتايج تجزيه مولفه هاي اصلي نشان داد كه از بين عوامل محيطي شيب، كربنات كلسيم معادل، فسفر، جرم ويژه ظاهري و سنگ و سنگريزه عمق اول و دوم، هدايت الكتريكي و پتاسيم عمق اول از متغيرهاي تاثيرگذار بر حضور گونه مورد بررسي بودند. آناليز تشخيص نيز در درجه اول فسفر و كربنات كلسيم معادل عمق دوم و در درجه دوم جرم ويژه ظاهري، pH، كربن آلي و پتاسيم عمق دوم و كربن آلي، پتاسيم و سنگ و سنگريزه عمق اول و شاخص دريافت گرما را در تمايز مكان ها و انتشار گونه مورد مطالعه موثر دانسته است. نتايج همچنين نشان داد كه گونه به شيب هاي بالا (حدود 40 درصد)، خاك هاي بدون شوري و قلياييت، بافت سبك و فسفر حدود 11 و 6 پي پي ام در عمق اول و دوم خاك سازگاري بيشتري دارد. از نتايج اين تحقيق مي توان براي كشت و جلوگيري از انقراض گونه در مراتع با شرايط اكولوژيك مشابه استفاده نمود.

no abstract