مقايسه اثربخشي درمان شناختي رفتاري با هيپنوتراپي شناختي و حساسيت‌زدايي از طريق حركت چشم و پردازش مجدد (EMDR) بر كاهش علايم استرس پس از سانحه زنان سيل زده

Comparison of the effectiveness of cognitive behavioral therapy with cognitive hypnotherapy and eye movement desensitization (EMDR) and reprocessing on the reduction of traumatic stress symptoms of flooded women

زمينه: حوادث طبيعي مانند سيل، يكي از تجارب مستقيم حوادث آسيب ­زا است كه مي ­تواند زمينه ­ساز اختلالات روانشناختي بوده و مستلزم اجراي مداخلات روانشناختي مي ­باشد. از اين ­رو، مسأله پژوهش حاضر تعيين و مقايسه مداخلات اثربخش در زمينه كاهش علايم اختلال استرس پس از سانحه است. هدف: مقايسۀ اثر بخشي درمان شناختي رفتاري با هيپنوتراپي و حساسيت­ زدايي از طريق حركات چشم و پردازش مجدد بر كاهش علايم اختلال استرس پس از سانحه زنان سيل زده بود. روش: پژوهش از نوع نيمه ­آزمايشي با طرح پيش ­آزمون – پس ­آزمون چهار گروهي بود. جامعۀ آماري، شامل كليه زنان ميان سال سيل ­زده شهر پل ­دختر استان لرستان در سال 1398بود. 100 نفر به روش نمونه ­گيري تصادفي به عنوان نمونه انتخاب شدند و در گروه‌هاي آزمايش (3 گروه 20 نفره) و كنترل (يك گروه 20 نفره) به ­تصادف گمارش شدند. ابزار پژوهش عبارتند از: جلسات مداخلاتي حساسيت‌زدايي از طريق حركت چشم و پردازش مجدد (EMDR) شاپيرو (2001)، جلسات مداخله­ اي هيپنوتراپي شناختي (علاءالدين، ترجمه ارقبايي و همكاران، 1394) و مقتدر، حسن­ زاده، ميرزاييان و دوستي (1395)، طرح درمان شناختي - رفتاري اهلرز و كلارك (2000) و اهلرز و همكاران (2005) و مقياس خودسنجي تأثير رويداد (IES-R ) هوروويتز و همكاران (1987). تحليل داده ­ها با روش تحليل كواريانس و آزمون تعقيبي بن­ فروني انجام شد. يافته­ ها: سه روش مداخلاتي شناختي رفتاري، هيپنوتراپي شناختي و EMDR بر كاهش اختلال استرس پس از سانحه تأثير معنادار داشتند (0/01p<). درمان شناختي - رفتاري تأثير بيشتري نسبت به EMDR بر كاهش اختلال استرس پس از سانحه داشت (0/01

Background: Natural events such as floods are one of the direct experiences of traumatic events that can cause psychological disorders and require psychological interventions. Therefore, the purpose of the present study is to determine and compare effective interventions to reduce the symptoms of post-traumatic stress disorder. Aims: To compare the efficacy of cognitive behavioral therapy with hypnotherapy and desensitization through eye movements and reprocessing to reduce the symptoms of traumatic stress disorder in flooded women. Method: This study was a quasi-experimental study with four groups pre-test and post-test design. The statistical population consisted of all middle-aged women in thirteen middle-aged cities of Lorestan province in 1398. 100 subjects were selected by random sampling method and were randomly assigned to experimental (3 groups of 20) and control (one group of 20). Research instruments are: Shapiro (2001), Eye Movement and Reprocessing (EMDR) Intervention Hypotheses, Cognitive Hypnotherapy Intervention Sessions (Aladdin, Aragbi et al., 2015) and Moghtadar, Hassanzadeh, Mirzaiian 1395), Ehlers & Clark (2000) and Ehlers et al. (2005) Cognitive-Behavioral Therapy Plan, and Horowitz et al. (1987) Event Impact Scale (IES-R). Data were analyzed using covariance analysis and Bonferroni post hoc test. Results: Three methods of cognitive behavioral intervention, cognitive hypnotherapy and EMDR had significant effect on reducing post-traumatic stress disorder (p<0/01). Cognitive-behavioral therapy had more effect than EMDR on reducing post-traumatic stress disorder (p<0/01). Conclusions: Cognitive-behavioral therapy can be used to reduce post-traumatic stress disorder.