جامعه‌شناسي نذر و موانعِ مسئوليّت‌پذيري و مشاركت اجتماعيِ كنش‌گران در نذرهايِ مالي

نذرهاي مالي از منظر جامعه‌شناختي كنشي ‌‌اجتماعي، اقتصادي، مشاركتي و معطوف به خير جمعي هستند كه با توجّه به شرايط كنوني جامعۀ ما ظرفيت فراواني براي توانمندسازي گروه‌هاي آسيب‌پذير و مقابله با فقر دارند. بر اين اساس، هدف اين مقاله توصيف و تفسير معناي پديدهٔ نذر از منظر كنش‌گران، دلائل آن‌ها براي انتخاب روش‌هاي اداي نذر و در نهايت كشف موانع مسؤليّت‌پذيري و مشاركت اجتماعيِ كنش‌گران است. با استفاده از رويكرد كيفي و روش تحليل مضمون و به‌كارگيري مصاحبۀ نيمه‌ساختاريافته و روايتي، و با مراجعه به 18مشاركت‌كننده داده‌ها در شهر مشهد جمع‌آوري شد. براساس يافته‌ها، مشاركت‌كنندگان از حيث تفسير معناي نذر به دو گروه آگاه و نيمه‌آگاه تفكيك مي‌شوند. از مقايسۀ كنش اين دو گروه مشخّص مي‌شود كه نوع كنش مشاركت‌كنندگان آگاه بيشتر عقلاني معطوف به هدف يا ارزش بوده و اين دسته احساس مسئوليت‌پذيري بيشتري داشته ونذرهاي مالي خود را به‌صورت اجتماعي و مشاركتي انجام مي‌دهند. نوع كنش مشاركت‌كنندگان نيمه‌آگاه اغلب عاطفي معطوف به هدف يا ارزش بوده و روش‌هاي نذردهي انفرادي را برمي‌گزينند. يافته‌ها نشان مي‌دهد كه موانع مسئوليت‌پذيري و مشاركت اجتماعي در نذرهاي مالي از ديد مشاركت‌كنندگان در چهاردسته قرار مي‌گيرند: آموزشي، فرهنگي، اقتصادي و مديريتي. در نهايت براساس يافته‌ها براي رفع موانع پيش‌روي كنش‌گران نذر، مدلي مفهومي پيشنهاد شده است.

this article has no abstract