تأملي در محتواي شعر دفاع مقدس

«محتوا يا مفهوم» يكي از دو بال آثار ادبي است كه اهميت آن كمتر از «فرم يا قالب» نيست و بررسي آن، يكي از راه هاي شناخت شعر يك شاعر يا دوره است. در اين پژوهش با نگرشي كلي و همه‌جانبه، محتواي شعر دفاع مقدس (مورد مطالعه: دفترهاي ريشه در ابر، از نخلستان تا خيابان، هم‌صدا با حلق اسماعيل و تولد در ميدان) بررسي شده است. آنچه در ابتدا باعث شد گونه‌اي شعر به نام «شعر دفاع مقدس» شناخته شود، مفهوم و محتواي شعري همسان بود؛ بنابراين نويسنده با استفاده از منابع كتابخانه‌اي و روش تحليل محتوا تلاش كرده است تا به پرسش اصلي پژوهش پاسخ دهد كه اشتراكات و رگ و ريشه‌هاي همانند در محتواي اشعار دفاع مقدس كدام است؟ آنچه از مطالعه و بررسي چهار دفتر مهم شعري اين حوزه به دست آمد، اين است كه مهم‌ترين مضامين و مفاهيم مطرح‌شده در شعر دفاع مقدس، شهيد و شهادت، واقعۀ كربلا و فرهنگ عاشورا، اميد به آينده و انتظار موعود، وطن‌دوستي، رجزخواني و حماسه، اعتراض به افول ارزش‌ها و... است. شاعران در طرح اين مضامين از آموزه‌هاي ايراني اسلامي بهره گرفته‌اند و درواقع بخش عظيمي از محتواي شعر دفاع مقدس، آييني است.