بررسي اثرات هدفمندسازي يارانه انرژي بر رفاه توليدكنندگان و مصرف كنندگان برنج در ايران: كاربرد مدل برنامه ريزي رياضي قيمت درونزا

اصلاحات يارانه انرژي و اثرات مختلف آن بر گروه‌هاي مختلف جامعه (توليدكنندگان و مصرف‏كنندگان) همواره براي سياست‏ گذاران و محققان اقتصاد كشاورزي معمايي چالش ‏برانگيز بوده است. بدين منظور، مطالعه حاضر، با شبيه‏ سازي اثرات آزادسازي قيمت حامل‌هاي انرژي با استفاده از يك مدل برنامه‏ ريزي رياضي قيمت درون‏زا، به تحليل آثار رفاهي سياست هدفمندي يارانه انرژي بر وضعيت رفاه توليدكنندگان و مصرف‏ كنندگان برنج در كشور پرداخت. نتايج نشان داد كه در پي هدفمندسازي يارانه سوخت به‏ مثابه نهاده‏اي بسيار تأثيرگذار در فرآيند توليد و بازاررساني محصول برنج، توليد اندكي كاهش و قيمت‏ها افزايش مي‏يابند؛ همچنين، تعادلي جديد در ساختار بازار اين محصول شكل مي‏گيرد و به‏دليل كاهش در رفاه مصرف‌كنندگان و افزايش ناچيز در رفاه توليدكنندگان، به كاهش رفاه اجتماعي مي‏ انجامد؛ و بنابراين، سياست‌ هدفمندي يارانه انرژي از طريق كاهش مقادير و افزايش قيمت‏ها در بازار‌ محصول برنج شرايط ركودي را ايجاد مي‌كند. از اين‏رو، با توجه به نتايج سناريوسازي سياست ‏هاي مكمل در مدل، توجه به سياست‌هايي مانند ارتقاي فناوري توليد با بهره‏ گيري از بذر‌هاي اصلاح‏ شده و پربازده و افزايش كارآيي مصرف از طريق كاهش ضايعات محصولات توصيه مي‌شود.