تأملي‌در‌«نظريه ‌استبداد مداري ‌خلقيات ‌ايرانيان»‌ بر‌اساس‌متون ‌ادبيات ‌عاميانه؛‌ ‌ نگاهي‌ بر‌فتوت نامه ها‌ و‌ كسب نامه ها

با توجه به اهميت متون و ادبيات و فرهنگ عاميانه و بازتاب خلقيات و ارزش‌هاي اجتماعي ايرانيان در آن، رجوع به بخشي از مهم‌ترين اسناد و منشورها و آيين‌نامه‌هاي صنفي يا همان فتوت‌نامه‌ها به‌عنوان گوشه‌اي از ادبيات عاميانه ايرانيان مي‌تواند ما را در شناخت هر چه بيشتر فرهنگ و جامعه ايراني ياري كند. چراكه بخشي از فرهنگ و آداب ايرانيان در اين اسناد تاريخي و ادبي بازتاب پيدا مي‌كند. آيا ما در خلقيات در طول تاريخ ضعف داشته‌ايم؟ آيا ريشه بسياري از مشكلات امروز را بايد در ريشه‌هاي تاريخي و خلقيات ايرانيان در گذشته جست؟ پاسخ به اين سؤالات و سؤالاتي از اين دست جز با رجوع به تاريخ و منابع مردم‌شناسي به دست نمي‌آيد. اين پژوهش يك مطالعه توصيفي تحليلي است كه با استفاده از روش مطالعه اسنادي و رجوع به اسناد (دسته اول) و متون ادبيات عاميانه، ديدگاه رايج در حوزه متون مربوط به خلقيات ايرانيان را به نقد بكشد. بر پايه يافته‌هاي تحقيق ويژگي‌هاي ديگر خواهان‌هاي همان سخاوت، مسئوليت‌پذيري، مشاركت و روحيه جمعي و رفق و مدارا در متون ادبيات عاميانه ايرانيان انعكاس و بازتاب يافته است. لذا مدعاي رايج مطالعات حوزه خلقيات ايرانيان مورد ترديد قرار مي‌گيرد.