جايگاه انساني زن از منظر ملاصدرا

ملاصدرا چه نگاهي به زن دارد؟ هرچند تفسير ماهيت زن و تبيين راز تفاوت‌هاي او با مرد به‌صورت مستقل مسئله ملاصدرا نبوده است اما مي‌توان از خلال مباني هستي‌شناسي و انسان‌شناسي او پاسخ به اين پرسش را استنباط كرد. از منظر حكمت صدرايي انسان بودن در تفسير مشهور مشايي، تمام حقيقت افراد انسان نيست و آنچه موجب تمييز انسان از ساير موجودات مي‌شود نه نطق به معناي «ادراك كليات» بلكه نطق به معناي «نفس ناطقه قدسيه» است. تمام حقيقت انسان‌ها در سايه حركت جوهري اشتدادي اين نفس ناطقه به سمت اعلي مراتب وجود تعين پيدا مي‌كند به‌گونه‌اي كه هر يك از زن و مرد تبديل به واحد مستمري مي‌شوند كه از كمترين مراتب وجود تا مرز بي‌نهايت امكان حركت ‌دارند. ملاك برتري در اين حركت، بهره‌مندي از مراتب علم و عمل است. بر همين اساس تمايزات جنسي و جنسيتي به‌خودي‌خود، عامل برتري يكي از زن يا مرد بر ديگري نيست بلكه بهره‌مندي از مراتب متفاوت وجود، در سايه فعليت مراتب علم و عمل است كه مرتبه سعادت و كمال هر فرد از انسان را مي‌نماياند. در انتهاي مقاله عبارتي چالش‌برانگيز از ملاصدرا در خصوص زن، و توجيهاتي كه براي آن آورده شده است نيز مورد بررسي قرار گرفته است.