حيات زمين از منظر تفسير قرآن كريم

قرآن كريم در آيات متعددي حيات را به زمين اسناد داده است؛ مقاله حاضر درصدد تبيين معناي اين اسناد است. از اين رو در ابتدا نگرش مقبول پيرامون حيات به‌خصوص با توجه به بنيادهاي آن در نگاه‌هاي فلاسفه را جستجو مي‌كند و تبيين و مباني حكمت متعاليه را مناسب‌ترين گزينه مي‌بيند. در اين ميان نگرش علامه طباطبايي در الميزان را بهترين تعريف براي حيات مي‌داند و به كمك آن به تفسير حيات زمين مي‌پردازد. برخي از مفسران اسناد حيات به زمين را مجازي دانسته‌اند، اما به‌نظر مي‌رسد به‌واسطه آيه 5 حج و 39 فصلت بتوان معناي حيات مادي زمين را ارائه نمود. طبق اين معنا، اهتزاز و ربوه پس از نزول باران بر زمين، فرآيند حيات زمين را تأمين مي‌كنند. افزون بر اين به كمك برخي روايات اهل‌بيت(ع) نيز مي‌توان به‌معناي جديدي از حيات معنوي و باطني دست يافت كه مصداق جديدي براي مراتب حيات زمين تلقي خواهد شد.