ارزيابي اثرات خشك‌سالي بر خصوصيات خاك و تنوع گونه‌اي گياهي ذخيره‌گاه ژنتيكي گياه ديودال (Ammodendron persicum) در مراتع حاجي آباد خراسان جنوبي

كمبود بارندگي و در پي آن خشك‌سالي، منجر به تغييراتي در اكوسيستم‌هاي مرتعي مي‌شود. تشخيص تدريجي اين نوسانات، به‌آساني نيست. پايش مرتع به‌منظور تفكيك اثر تغيير اقليم و مديريت از جمله تحقيقات مورد علاقه بين متخصصان مرتع است. بدين منظور، براي بررسي روند تغييرات خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك و تنوع گونه‌اي گياهي ناشي از اثرات تغيير اقليم در يك بازۀ يازده‌ساله، ذخيره‌گاه ژنتيكي ديودال كه در اين دوره تحت قرق حفاظتي بود، انتخاب شد. نمونه‌برداري از خاك و پوشش گياهي در زمان و مكان مشخص در دو سال بسيار مرطوب (138۵ـ138۶) و نسبتاً خشك (139۶ـ139۷) بر اساس شاخص خشك‌سالي ﺑﺎرش اﺳﺘﺎﻧﺪاردﺷﺪه (SPI) طبق چهارچوب مشخص انجام شد. خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك در آزمايشگاه تعيين شد. درصد پوشش گياهي كل، غنا و شاخص‌هاي عددي تنوع و غالبيت گونه‌اي برآورد شد. نتايج نشان داد كه پس از گذشت يازده سال، ميزان شن، سيلت و اسيديتۀ افزايش و رس، هدايت الكتريكي و رطوبت اشباع خاك كاهش معني‌داري داشته است. بافت خاك نيز از شني لومي به شني ريز تغيير پيدا كرده است. همچنين درصد پوشش گياهي (از 35% به 27.33%)، تعداد پايه (از 35.4 تا 21.41 پايه در هر 4 مترمربع)، غناي كل (از 24 گونه به 18 گونه) و تنوع گونه‌اي (از 2.73 به 0.924) كاهش و غالبيت گونه‌اي (از 0.16 به 0.75) افزايش معني‌داري داشته است (P 0.01) و وضعيت مرتع از متوسط به وضعيت ضعيف تغيير كرده است. يافته‌هاي تحقيق نشان مي‌دهد كه تغييرات درصد لاشبرگ، مادۀ آلي و آهك خاك به‌كندي انجام مي‌گيرد.