نسبت «خود» و «ديگري» در عصر تجدد، در نمايشنامه «جعفر خان از فرنگ برگشته» نوشته «حسن مقدم»

در اين مقاله پرسش بر سر شكل هاي مواجهه آگاهانه يا ناآگاهانه كاراكتر ايراني از «خود » و «ديگري» در نمايشنامه جعفرخان از فرنگ برگشته نوشته حسن مقدم است. «خود » و «ديگري» استعاره و اشاره اي به مهم ترين سوژۀ ادبيات مدرنِ ايراني است. اين نسبت، متضمن يك رابطه است. رابطه اي كه فضايي ايجاد مي كند تا فرم هاي اجتماعي و ارتباطي هر بار در قالب شخصيت هاي اجتماعي و انواع مواجهه هايشان ndash; »خود « و »ديگري « نمودار و بازتوليد مي شوند. در اين جا، آن چيزي كه مورد توجه واقع مي شود، بر اساس منظر نظريه پردازان معاصر حوزۀ بازنمايي، مفاهيمي چون زبان و پوشش و نظام استعاري و نشانه اي «خود » و «ديگري» درون روابط متقابل كاراكترها مورد بررسي قرار مي گيرد كه گفتمان مورد نظر را مي سازند. در اينجا منظور از گفتمان، نگرش و زاويه ديد خاص در هر دوره تاريخي است كه از راه آن «خود» ايراني دست به تجربه مي زند و نيز تجربه «ديگري» است كه در نمايشنامه برساخته شده است. در اين مقاله سعي بر آن است تا نشان داده شودكه شخصيت هاي اين نمايشنامه چگونه به عنوان نوعي سوبژكتيوييه و «خود»، در برابر سوبژكتيويتۀ «ديگري» قرار مي گيرند.