زمينه هاي تضعيف يونس بن ظَبيان

يونس بن ظَبيان يكي از راويان شيعي متهم به غلوّ در عصر امام صادق (ع) بوده است كه در منابع روايي شيعه، نوعاً راوي رواياتي در زمينه عقايد و اخلاق است. رجاليان پيشين او را به سبب غلو، كذب و وضع حديث تضعيف كرده‌اند و متأخران نيز اين تضعيف را پذيرفته‌اند. درباره اين راوي گزارش‌هاي متعارض مدح و ذم نقل شده است. در اين مقاله به منظور دريافت اسباب و زمينه‌هاي صدور حكم رجالي تضعيف يونس بن ظبيان، روايات مدح و ذم او و نيز مرويات وي مورد تحليل قرار گرفته است. نتيجه اين تحليل‌ها ضعف و ناكافي بودن دلالت روايات مدح و نيز صحت و تصريح يكي از مهم‌ترين روايات مذمت يونس بن ظبيان است. همچنين منشاء اتفاق نظر متقدمان رجالي بر تضعيف يونس بن ظبيان رفتار احتياط آميز راويان امام رضا (ع) در مواجهه با روايات يونس بن ظبيان بوده است. عيّاشي، كشّي، ابن غضائري و نجاشي هر يك به پيروي از مشايخ رجالي خود، بر تضعيف يونس بن ظبيان و بي اعتباري رواياتش، حكم داده‌اند.