پرسش از انحطاط نظام سياسي-اجتماعي ايران باستان در شاهنامه

فردوسي با تكيه بر مفهوم خرد در انديشه ايراني شاهنامه را نگاشته است. پژوهش هاي متعددي از لحاظ مفهومي و از ديدگاه­ هايي چون جامعه­ شناسي، روانشناسي و اسطوره ­شناسي درباره شاهنامه انجام گرفته­ است. آنچه تاكنون بدان توجه چنداني نشده، مواجهه فردوسي با چرايي انحطاط نظام سياسي-اجتماعي ايران باستان است. فردوسي در آغاز و پايان كتاب خود بدين موضوع اشاره كرده است و دغدغه خود از سرودن شاهنامه را يافتن پاسخي براي اين پرسش ميداند. درحالي­كه مفهوم انحطاط در تاريخ نگاري سنتي ايران غايب بود و فيلسوفان و اهل ديانت نيز پاسخي براي پرسش فردوسي نداشتند، اعتقاد به قضا و قدر تنها پاسخ ممكن بود. برغم تكيه فردوسي بر تقدير در شاهنامه، اين پژوهش سعي بر آن دارد تا با رويكردي از منظر فلسفه تاريخ و تكيه بر چگونگي رخداد فهم از ديدگاه هرمنوتيكي، اهميت فهم فردوسي از مفهوم انحطاط را برجسته كرده و نشان دهد فردوسي در بستر انديشه ايراني، بدنبال پاسخي به جز تقدير در مورد انحطاط تمدن ايران باستان بود و به چرايي زوال نظام سياسي-اجتماعي ايرانيان مي­انديشيد.

this article has no abstract