« بيع و مبايعه» در داستان «پادشاه و كنيزك مثنوي معنوي»

بيع و مبايعۀ برده (عبد و امه) بااينكه در عصر مولوي جزو دانشهاي مألوف و مأنوس بوده است؛ ولي براي دنياي معاصر درك و فهم آن نياز به تبيين و توضيح دارد و ناديده گرفتن اين مهم، فضا را براي قضاوت‌هاي غيرمنطقي عليه دين و فرهنگ و سوءنيتهاي خاص آماده مي‌كند. در داستان پادشاه و كنيزك دفتر اول مثنوي معنوي، كنيزي با عقد بيع مورد معامله واقع شده و مبيع و ثمني ردوبدل شده است. اين تحقيق ابتدا بر اساس تعاريف فقهي_ حقوقي، مفاهيم مربوط به عقد بيع از جمله؛ اقسام، اوصاف، شرايط و آثار آن را در دامنه داستان مورد بحث قرار داده و در پايان به اين نتيجه مي‌رسد كه در تعيين نوع بيع از جهات مقتضي، چارچوب معامله با گزاره مساومه، نقدي و تمليك انشايي خارجي همخواني دارد، در بخش اوصافِ بيع فقط ركن لزوم متزلزل به نظر مي‌رسد، در قسمت شرايطِ بيع در بيان موضوع آن صراحت وجود دارد و در قسمت اوصافِ مبيع ركن طلق و طهارت با مانع مواجه است.