اسلام گرايي به مثابه هويت سياسي نوين در عصر پهلوي

فهم هويت ­سياسي در مواجهه قدرت سياسي و نيروهاي اجتماعي در ايران مساله­اي است كه منظري بر فهم تحولات سياسي اجتماعي جامعه ايران مي­گشايد. با شكست مشروطه و خفقان سياسي ناشي از حاكميت پهلوي اول، دغدغه هويت ­سياسي به محاق رفت. پس از استبداد رضاشاهي، دوره­اي از انعطاف سبب تحرك گروه­هاي ديني و اجتماعي شد. با سقوط مصدق، پهلوي­دوم همه فعاليت­هاي سياسي را ممنوع كرد؛ لذا حركت­هاي اسلامي در قالبي مخفيانه فعاليت­هاي خود را ادامه دادند. اين جريان كه شامل گستره­اي از گروه­هاي دهه چهل بود با تعريف حداكثري از اسلام، تلاش داشتند هويتي اسلامي- ايراني را در مقابل هويت باستان­گرايانه پهلوي قرار دهند و اين در سايه رهبري امام خميني(ره) و گفتمان شريعتي ممكن گشت. در اين پژوهش بناست تا با روش تاريخي تحليلي و با اتكا به منطق دروني توماس اسپريگنز به اين مساله بپردازيم كه اساساً، گفتمان اسلام سياسي در دوره پهلوي دوم چگونه شكل گرفت.