بررسي شخصيّت‌هاي شاهنامه بر اساس نظريات روان‌شناسي كرچمر و شلدون

«ارنست كرچمر (Ernest Kerchmer)» روانپزشك آلماني با توجه به اندازه‌گيري‌هاي بدني، همچون پهناي شانه‌ها، لاغري يا چاقي، افراد را به سه تيپ فربه تنان (pyknic) ، لاغر تنان (asthenic)  و سنخ پهلواني (athletic) تقسيم كرد؛ پس از آن نيز «ويليام شلدون (William Sheldon) » دانشمند آمريكايي، با استفاده از روش‌هاي آماري و با توجه به رشد بيشتر هر كدام از لايه‌هاي جنيني، سه جنبه شخصيّتي با عنوان‌هاي: اكتومورف (Ectomorph) ، مزومورف (Mesomorph) و اندومورف (Endomorph) در افراد مشخص كرد. شخصيّت‌هاي اصلي شاهنامه را كه بالغ بر 57 شخصيّت مي‌شود، مي‌توان به گونه‌اي در اين طبقه‌بندي‌ها قرار داد. بخش اصلي اين پژوهش، به توصيف و تحليل شخصيّت‌هاي شاهنامه مطابق با تيپ شناسي‌هاي اشاره شده، مي‌پردازد. به بياني در اين تحقيق شخصيّت‌هاي شاهنامه به عنوان الگوهاي ايراني براي نظريه‌هاي «كرچمر» و «شلدون» معرفي مي‌شوند. به‌نظر مي‌رسد كه نظريات اشاره شده فقط متعلق به سدۀ بيستم ميلادي نيست و حتي در قرن‌هاي دور هم كارايي و كاربرد داشته‌اند. ماحصل تحقيق نشان مي‌دهد كه فردوسي در شاهنامه به تطابق ميان رفتار و تيپ فيزيولوژيك شخصيّت‌هاي داستانش اعتقاد دارد و بين رفتار و تيپ ظاهري شخصيّت‌هاي شاهنامه سنخيتي به تمام معنا وجود دارد.