علايم استتار و اختفاء واژگاني در ديوان حافظ

رازهاي اشعار حافظ بر چهار سطح "واژه"، "بيت"، "غزل" و "ديوان شاعر" سايه افكنده است. اين مقاله به بررسي "راز" در سطح واژه‌هاي اشعار حافظ مي‌پردازد. به طور كلي "راز" به مطلب پوشيده يا مخفي و در پرده اطلاق مي‌شود. به غير از واژه "راز" كلمات ديگري نيز همين خصوصت را دارند كه مترادف اين واژه هستند و عبارتند از "سر"، "رمز"، "نكته"، "اشارت" و "معما". اين واژه ها در اين مقاله با عنوان علايم استتار و اختفاء واژگاني معرفي مي شوند. مقاله حاضر با كمك ابزار يا علم آمار يك تحليل استباطي از راز حافظ را در چارچوب يا ظرف استدلالي و علمي قرارداده است. نتيجه اين پژوهش مستند، ارائه تمايزات و اشتراكاتي در علايم استتار و اختفاء واژگاني در ديوان حافظ است. با استخراج فراواني هريك از اين واژه‌ها، در ديوان شاعر و طبقه‌بندي آن‌ها در گروه‌هاي خاص و هدفمند، نتيجه مي‌شود كه هريك از آنها، خصوصيات منحصر به فردي دارند، كه خاص آن واژه است و هدف از اين مقاله اثبات اين موضوع است كه شاعر به بهترين صورت ممكن و به طوركاملا آگاهانه و گزينشي هريك از واژه‌هاي فوق را براي بيان منظور خويش اختيار مي‌نموده است.