ارزيابي ديدگاه ازلي‌گرايان در مسأله‌ي «هويت قومي»، در بستر عقل و وحي

يكي از نظريات‌ رايج، در ميان انديشمندان حوزه‌ي جامعه‌شناسي و علوم سياسي در خصوص هويت قومي و ملي، نظريه ازلي‌گرايان است. در مقابل اين نظريه، آراي مخالفي وجود دارد كه به‌منظور دست‌يابي به بينشي صحيح بررسي اين نظريه ضرورت مي‌يابد. در اين بين سؤالاتي مطرح مي‌شود كه اولاً ادعاي ازلي‌گرايان چيست؟ ثانياً در بستر عقل و وحي اين مدعا پذيرفتني است يا خير؟ اين نظريه با سه رويكرد طبيعت‌گرا، زيست‌شناختي و فرهنگ محور به تفكيك در سه گزاره توصيف مي‌شود: الف) «هويت قومي پديده‌اي قديمي و جوهري است». ب) «هويت قومي پديده‌اي قديمي و زيست‌شناختي اجتماعي است». ج) «هويت‌هاي قومي از دل‌بستگي به انگاره‌هاي فرهنگي شكل مي‌گيرند كه اين دل‌بستگي‌ها ازلي است». استناد به روش برهاني و نيز تحليل محتواي آيات قرآن مدعاي هر سه رويكرد را نقدپذير نموده و اين نتيجه حاصل مي‌شود كه هويت قومي امري ذاتي، ازلي، زيست‌شناختي، طبيعي و فطري نيست بلكه اين هويت از دل‌بستگي به انگاره‌هاي فرهنگي شكل‌گرفته و تغييرپذير است.