واكاوي مؤلفه هاي ادبيات مهاجرت در رمان هاي همنوايي شبانه اركستر چوبها و تماما مخصوص

ادبيات مهاجرت داستاني در ايران، به سبب مسائل معتني ‌به اجتماعي، پيوسته و با سرعت در حال گسترش است. اين امر لزوم تحقيقات دامنه‌دار و چندبُعدي در حوزۀ ادبيات مهاجرت را مؤكدتر مي‌سازد. تحقيق حاضر با رويكرد مطالعۀ تطبيقي، دو رمان مهم معاصر را از ادبيات مهاجرت، براي جستجوي مؤلفه‌هاي مشترك موجود در اين آثار پي جسته است. هر دو رمان، بيان خاطره‌گونه‌ از زندگي دو نويسندۀ مهاجر، معروفي و قاسمي، است. نتايج تحقيق گوياي آن است كه نوستالژي وطن پشت سر گذاشته شده و متعلقاتش و موضوعات متعددي از جهان فعلي پيرامون نويسنده (نظير هويت، فرهنگ، ارتباطات، عواطف و...)، در كنار عواملي چون پريشاني ذهن و ترس دائمي (ناشي از جريانات متمركز بر محور مهاجرت)، به‌شدت موجب پريشاني روحيِ راوي-نويسنده در هر دو رمان بوده است و اين امر تاثيرگذار، ساير عوامل روايت‌ساز دو رمان، نظير انتخاب زاويۀ ديد، شخصيت‌پردازي، گسيختگي زماني و مكاني روايت، طرح و پي‌رنگ و زبان روايت را در دو رمان، بسيار به‌هم نزديك ساخته است. بهره‌مندي از تكنيك‌ روايت‌گري جريان سيال ذهن، واگويه‌هاي ذهني، وقفه‌هاي زماني، زبان نمادين، تداعي‌هاي پيوسته، آشفتگي زماني و مكاني با تكيه بر راوي غيرقابل اعتمادي كه مخاطب بايد وقايع داستان را از ميان گفتار نامتعادل او -كه آميزه‌اي از واقعيت و رؤيا است- دريابد، و مهم‌تر از همه طرح اصلي دو داستان كه بازگوكنندۀ حقايقي از وضعيت زندگي انسان مهاجر گريخته از وطن است، مؤلفه‌هاي مشترك مربوط به ادبيات مهاجرت و تبعيد را در اين دو رمان بسيار افزايش داده است.