بررسي نقش و جايگاه شيخ در طريقت كبرويه و مقايسه آن با ديدگاه شيعي

جايگاه و نقش شيخ و راهنما در هر طريقت عرفاني اهميت ويژه‌اي دارد؛ زيرا سالك در طي طريقت خويش، دائم به راهنمايي‌ها و دسـتورهاي شيخ نيـاز دارد تا بتـواند هر مقـام و منـزلي را به سلامت سپري كند. اين نقش در طريقت كبرويه نيز بسيار بارز است و عارفان اين طريقت، اهميت ويژه‌اي براي آن قائل شده‌اند. گفتني است كه در بين عرفا، اين سلسله به داشتن گرايش‌هاي شيعي شهرت دارد. نجم‌الدين كبري سرسلسله اين طريقت و شاگردان وي به ويژه مجدالدين بغدادي و نجم‌الدين رازي، مقامي بس بلند براي شيخ در ولايت باطني قائلند. مقاله حاضر از نوع توصيفي ـ تحليلي با روش مطالعه كتابخانه‌اي، به بررسي ويژگي‌ها و صفات شيخ در اثر معروف اين سه عارف يعني فوايح‌الجمال، تحفة البرره و مرصادالعباد پرداخته و آن را با نگاه شيعي مقايسه كرده است. براي اين منظور، جايگاه شيخ از سه جنبه شيخ و حق، شيخ و خويش و شيخ و سالك، تجزيه و تحليل شده است. اين بررسي نشان مي‌دهد هر سه عارف، وجود شيخ كامل را در دستگيري سالك و مريد در سلوك الي الله ضروري مي‌دانند؛ زيرا فقدان او در هر مقامي، باعث گمراهي سالك مي‌گردد؛ از ديدگاه، ائمه و عارفان شيعه نيز اين امر در هدايت امت و رهروان طريق، اهميت ويژه‌اي دارد.