گونه‌شناسي و سنجش اتقان براهين معاد

حيات پس از مرگ از مهم‌ترين آموزه‌هاي ديني است. انديشمندانِ مكاتب مختلف در درازناي تاريخ براهين متعددي را با روش‌ها و اهداف متفاوت در راستاي توجيه يا اثبات اين آموزه اقامه كرده‌اند. به رغم تعدد اين برهان‌ها مي‌توان در يك تقسيم منطقي، اين براهين را به چهار گونه‌ي كليِ براهينِ امكاني، براهين تجربي، براهينِ معقوليت، و براهين ايجابي دسته‌بندي نمود. هر يك از گونه‌هاي مذكور، با روشي متفاوت، هدف يا اهدافي خاص را پي مي‌گيرد و در صدد دست‌يابي به غايتي متفاوت با ساير گونه‌هاست. ناآگاهي از هدف اين براهين،گاهي سبب بروز انتقاداتي شده كه سنجش آن انتقادات در پرتوي هدفِ اصلي برهان‌ها ضروري است. هم‌چنين پاره‌اي از براهين ارائه شده، به رغم نگاه مشهور، توانِ اثبات مدعاي خود را ندارند و از همين جهت فاقد ارزش علمي هستند. مهم‌ترين دستاورد متن حاضر افزون بر گونه‌شناسي مشهورترين براهين معاد، سنجش كارآمدي هريك از آن براهين است.