تحليل تاب‌آوري اجتماعي بر اساس شاخص‌هاي سرمايه اجتماعي در شهر تهران

تاب‌آوري مفهوم چند رشته‌اي است كه ابعاد اجتماعي، اقتصادي، فرهنگي، زيست‌محيطي، زيرساختي‌هاي كالبدي و فضايي را در برمي‌گيرد. تاب‌آوري اجتماعي به‌عنوان توانايي گروه‌ها يا جوامع براي مقابله با فشارها و آشفتگي‌هاي بيروني در مواجهه با تغييرات تحولات اجتماعي، سياسي و محيطي مطرح مي‌شود. هدف اين پژوهش تحليل تاب‌آوري اجتماعي از منظر سرمايه اجتماعي به‌عنوان مهم‌ترين ركن اين نوع از تاب‌آوري در مناطق يك، شش و نوزده شهر تهران است. پژوهش حاضر از نوع توصيفيتحليلي بوده و روش گردآوري اطلاعات اسنادي و پيمايشي (پرسش‌نامه) بوده است. با استفاده از روش‌هاي آماري همچون تحليل عاملي و همبستگي پيرسون و تحليل واريانس يك‌طرفه، عوامل مؤثر بر تاب‌آوري اجتماعي مورد تحليل قرار گرفت. نتايج تحقيق نشان داد كه هشت عامل براي تاب‌آوري اجتماعي از منظر سرمايه اجتماعي شامل عوامل ارزش‌ها و باورها مشترك، حس تعلق مكاني، آگاهي‌دهنده، مشاركت‌پذيري، شبكه‌هاي اجتماعينهادي مديريت بحران، صميميت و مسئوليت‌پذيري، اعتماد اجتماعي و اعتمادسازي نهادي قائل شناسايي است. تحليل همبستگي نشان داد كه در منطقه يك ميان ميزان روابط اجتماعي و باورها و ميان حس تعلق مكاني و آگاهي بالاترين همبستگي، در منطقه شش بيشترين همبستگي مربوط به متغيرهاي اعتماد عمومي و نهادي و ميزان روابط اجتماعي با آگاهي و حس تعلق مكان و در منطقه نوزده نيز بيشترين همبستگي مربوط به ميزان روابط اجتماعي و اعتماد عمومي و نهادي و آگاهي است. مقايسه متغيرها نشان داد به‌جز آگاهي ساير متغيرها در ارتباط با مناطق منتخب معني‌دار هستند. همچنين مقايسه كلي مناطق گوياي آن است كه منطقه نوزده شهر تهران وضعيت ضعيف‌تري را در خصوص تاب‌آوري اجتماعي نشان مي‌دهد.