بهينه‌سازي بيان مسير بيوسنتز فلاونوئيد نارينجنين با استفاده از كشت سلولي يارُويا ليپوليتيكا

امروزه استفاده از مخمر يارُويا ليپوليتيكا به دليل برخورداري از ظرفيت توليد بالا، گليكوزيله شدن در مقادير كم، برخورداري از نشانگرهاي مولكولي و ابزارهاي ژنتيكي انحصاري به طور گسترده و براي سرعت بخشيدن به روند توليد تركيبات گياهيدارويي و به عنوان يك ميزبان سلولي بسيار مورد توجه قرار گرفته است. نارينجنين نه‌تنها به‌عنوان هسته مركزي توليد فلاونوئيدهاي مختلف از اهميت زيادي برخوردار است، بلكه در گياهان و نيز درمان بيماري هاي مختلف انسان نقش ويژه اي برعهده دارد. به‌همين منظور و براي توليد بهينه اين تركيب فلاونوئيدي ارزشمند، ژن هاي مهم و اصلي مسير بيوسنتز نارينجنين از منابع مختلف گياهي شناسايي شدند و پس از مقايسه الگوي بيان و به منظور توليد نارينجنين در ميزبان موردنظر معرفي شدند. نتايج اين تحقيق نشان داد كه chs ژن كليدي و مهم در توليد نارنجنين به‌شمار مي رود و به‌همين منظور افزايش تعداد نسخه هاي اين ژن در هر سازه ژني مورد بررسي قرار گرفت. نتايج حاصل از تجزيه داده هاي HPLC نشان داد كه بهينه‌سازي شرايط رشد و رفع موانع محدودكننده و نيز افزايش تعداد 5 نسخه ژن chs در هر سازه مي تواند 14/7 برابر ميزان نارينجنين را افزايش دهد و توليد آن را به 16/90 ميلي گرم در ليتر برساند. اين بررسي نشان داد كه دانش كافي از ژن هاي درگير در مسير بيوسنتزي فراورده موردنظر، طراحي مصنوعي اين مسير و نيز بهره گيري از مخمر Y. lipolytica به عنوان يك ميزبان كارآمد و ارزان مي تواند در توليد انبوه تركيبات گياهيدارويي نقش به سزايي داشته باشد.