شناسايي و تحليل عوامل كليدي و پيشران‏ هاي مؤثر در مديريت يكپارچۀ منابع آب ‏بر مبناي رويكرد آينده ‏پژوهي (مطالعۀ موردي: شهرستان تبريز)

سيستم‏ منابع آبي تحت تأثير عوامل متعددي است كه اين عوامل مي‏توانند در يك محيط جغرافيايي خاص يا در فضاي گسترده‏تري تأثير‏گذار باشند. گاه اين تأثير‏گذاري به گونه‌اي است كه شرايط دستيابي به منابع آب سالم را با مشكلات گسترده‏اي روبه‌رو ساخته و كارايي برنامه‏ريزي و مديريت منابع آبي را به چالش كشانده است. هدف از برنامه‏ريزي و مديريت منابع آب، انطباق هر چه بيشتر تقاضاي سيستم‏هاي اجتماعي- اقتصادي آب با عرضۀ آب از طريق كنترل و مديريت اداري و بدون آسيب رساندن به پايداري اكوسيستم است. اين امر مي‏تواند با شناسايي عوامل كليدي و اثرگذار چه از سوي عرضۀ آب و نيز از سوي تقاضاي مصرفي بخش‏هاي مختلف جامعه ميسر شود. از اين‏رو، در مطالعۀ حاضر تلاش شده است تا بر مبناي ديدگاه مديريت يكپارچۀ منابع آبي، متغيرهاي كليدي و پيشران‏هاي اثرگذار در آيندۀ منابع آب شهرستان تبريز در افق 1420 شناسايي شده و در نهايت راهبردهاي سياستي مناسب اعمال شود. بر اين اساس، 46 عامل اوليه زير نظر گروه خبرگان و با استفاده از روش مرور منابع و دلفي شناسايي شد. در ادامه، به منظور تعيين عوامل كليدي در اين سيستم با استفاده از ماتريس تأثيرات متقاطع 15 عامل معرفي شد. يافته‏هاي نهايي نشان مي‌دهد عوامل زيست‏محيطي و اقتصادي بيشترين سهم را به عنوان متغيرهاي اصلي در اين مجموعه دارند و تأثير بيشتري بر آيندۀ منابع آبي خواهند داشت و انتظار مي‏رود پيشران سازندۀ منابع آبي شهرستان از بين مؤلفه‏هاي زيست‏محيطي و اقتصادي باشد.