ارزيابي تأثير عوامل جغرافيايي بر دفاع غيرعامل در مناطق مرزي ايران و افغانستان ( با تأكيد بر مكان‌يابي مراكز نظامي )

مكان‌يابي مناسب استقرارگاه هاي نظامي از جمله مسائل مهم در آمايش دفاعي مي‌باشد كه مي‌تواند باعث بالا رفتن كارايي و اثربخشي اين مراكز در مواقع بحران و تهديدات نظامي گردد. در اين تحقيق به ارزيابي تأثير عوامل مهم جغرافيايي بر دفاع غيرعامل در مناطق مرزي ايران و افغانستان پرداخته‌شده و مناطق مستعد براي استقرار يگان‌هاي نظامي نيز شناسايي گرديد. بدين منظور از داده‌هاي مختلف توپوگرافي، زمين‌شناسي، تصاوير ماهواره‌اي و اقليمي استفاده گرديده است. داده‌هاي اقليمي مانند تعداد روزهاي يخبندان، تعداد روزهاي بارشي، تعداد روزهاي همراه با گردوغبار و سرعت باد از سايت سازمان هواشناسي دريافت گرديد. در ادامه به‌منظور شناسايي مناطق حساس و مهم نظامي در طول مرز ايران و افغانستان نقشه‌ها و لايه‌هاي اطلاعاتي مربوط به 21 معيار جغرافيايي مانند توپوگرافي، شيب و جهت شيب، فاصله از سكونتگاه‌ها، فاصله از مراكز صنعتي، نوع خاك، كاربري اراضي و ... با استفاده از مدل AHP در رويكردي تلفيقي با سيستم اطلاعات جغرافيايي مورد ارزيابي قرار گرفت و در نهايت نقشه نهايي مكان‌هاي استقرار بهينه مراكز نظامي در مناطق مرزي ايران و افغانستان تعيين گرديد. نتايج حاصل نشان داد كه به‌طوركلي هر چه از طرف شرق به‌طرف غرب منطقه موردمطالعه حركت كنيم، بر ميزان اراضي كاملاً مناسب جهت مكان گزيني و استقرار يگان‌هاي نظامي افزوده مي‌شود. درحالي‌كه مناطق كاملاً نامناسب براي مكان گزيني، با توجه به معيارهاي جغرافيايي موردبررسي، مناطق نزديك به مرز ايران و افغانستان مي‌باشند.