بررسي ارتباط اختلالات روان‌شناختي و عوامل اجتماعي اقتصادي با بزهكاري نوجوانان

مقدمه: بزهكاري، به معناي اعمال و رفتاري است كه بر خلاف قانون و ارزش‌هاي جامعه رخ مي‌دهند. اعتقاد بر اين است كه شناسايي عوامل مرتبط با بزهكاري، مهم‌ترين اقدام در پيش‌گيري از وقوع جرم مي‌باشد. هدف از انجام اين مطالعه، بررسي و تعيين ارتباط اختلالات روان‌شناختي و عوامل اجتماعي اقتصادي با بزهكاري نوجوانان بود.روش‌ها: اين مطالعه‌ي مورد شاهدي بر روي 88 نفر (44 نفر از نوجوانان مقيم كانون اصلاح و تربيت به عنوان گروه مورد و 44 نفر از نوجوانان دبيرستاني 18-15 ساله به عنوان گروه شاهد) انجام شد. جهت جمع‌آوري مشخصات دموگرافيك، خانوادگي، اجتماعي و اقتصادي، از پرسش‌نامه‌ي محقق ساخته و جهت گرداوري اطلاعات روان‌شناختي، از پرسش‌نامه‌هاي اختلال سلوك، اختلال بيش‌فعالي نقص توجه، اضطراب و افسردگي استفاده شد. اطلاعات به دست آمده با استفاده از آزمون‌هاي ^2χ و مدل Logistic regression در نرم‌افزار SPSS مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. اختلالات روان‌شناسي شامل اضطراب (P 0.001) و افسردگي(P 0.001) به طور معني‌داري در گروه مورد نسبت به گروه شاهد بالاتر بود. نسبت افرادي كه سابقه‌ي فرار از منزل (0/001 = P)، مصرف مواد مخدر (P 0.001)، طلاق والدين (P 0.001)، بزهكاري در خانواده (P 0.001)، تنبيه بدني (0/032 = P)، مصرف مواد در خانواده (0/001 = P)، وجود دوستان با سابقه‌ي كيفري (0/002 = P) و پرخاشگري (0/004 = P) داشتند، در گروه مورد به طور معني‌داري بالاتر از گروه شاهد بود. سطح تحصيلات نوجوانان (P 0.001)، والدين آن‌ها (0/037 = P) و ميزان درآمد خانواده (0/001 = P)، در گروه مورد پايين‌تر از گروه شاهد بود. نتايج آناليز چند متغيره با استفاده از مدل Logistic regression ارتباط مستقل و معني‌داري بين مصرف مواد مخدر و اضطراب با بزهكاري نوجوانان نشان داد. نتيجه‌گيري:اختلالات روان‌شناسي، عوامل خانوادگي، سطح فرهنگي، اجتماعي و اقتصادي با بزهكاري در ارتباط است. ضمن توجه به اين عوامل، رفتارهاي فردي مانند مصرف مواد مخدر و اضطراب، از اهميت ويژه‌اي در بروز رفتار مجرمانه در نوجوانان برخوردار مي‌باشد و انجام مداخلات مناسب در جهت اصلاح اين رفتارها توصيه مي‌گردد.