بررسي عوامل موثر بر حق‌الزحمه حسابرسي: عوامل مربوط به محيط حرفه‌اي، فرهنگي و اجتماعي

مبلغ حق‌الزحمه حسابرسي، عمدتاً طبق ويژگي‌هاي صاحبكار، موسسه حسابرسي و شرايط حاكم بر حرفه، اجتماع و محيطي تعيين مي‌شود. اين پژوهش صرفا به بررسي عوامل مربوط به محيط حرفه‌اي، فرهنگي و اجتماعي كه بر حق‌الزحمه حسابرسي موثرند، پرداخته است. در اين پژوهش، روش كيفي و رويكرد مبتني بر نظريه‌پردازي زمينه‌اي مورد استفاده قرار گرفته و نظرات خبرگان كه از طريق مصاحبه جمع‌آوري شده، تجزيه و تحليل گرديده است. براي اعتباربخشي به نتايج پژوهش از معيارهاي زاويه‌بندي (اجماع/مثلث‌سازي) داده‌ها، كنترل اعضا و مقبوليت استفاده شده است. طبق نتايج ارائه شده، تداعي جامعه از حسابرسي، درك استفاده كنندگان و ذينفعان از حسابرسي، تصميم‌گيرندگان و سياست گذاران و ميزان ضابطه‌مند بودن رقابت مهمترين عوامل موثر در سطح حرفه و شرايط محيطي شناخته شده است. در اين بين، عواملي همچون اندازه و تمركز بازار و ميزان ارتباط بين‌المللي موسسات و ريسك دعاوي حقوقي عليه حسابرسان در ايران، مهمترين عوامل مداخله‌گري هستند كه تعيين حق‌الزحمه حسابرسي را تحت تاثير قرار مي‌دهند. همچنين، مجموعه اين عوامل به همراه پيامدهاي حق‌الزحمه معقول و شرايط بستر تشريح شده است.