بررسي صلح و خشونت در آموزه‌هاي قرآني با نگاهي به نظريه خشونت فرهنگي و ساختاري يوهان گالتونگ

ازنظر «يوهان گالتونگ » (جامعه شناس و صلح پژوه نروژي) صلح و خشونت در نقطه مقابل هم قرار دارند و با جود خشونت، صلح محقق نمي‌شود. خشونت فرهنگي و ساختاري، دو مانع اصلي براي دست‌يابي به صلح پايدار در جوامع و در سطح بين‌المللي هستند. خشونت فرهنگي به جنبه‌هايي از فرهنگ اشاره دارد كه خشونت را توجيه مي‌كنند يا به آن مشروعيت مي‌بخشند و دين مي‌تواند يكي از منشأهاي خشونت فرهنگي باشد. خشونت ساختاري به تبعيض، محروميت و ممنوعيت‌هاي نهادينه شده در جامعه اشاره دارد؛ خشونت ساختاري در ساختارها نهفته است و در توزيع نابرابر قدرت، منابع و فرصت‌ها نمايان مي‌شود. پژوهش حاضر از نوع كيفي است و با استفاده از روش توصيفي ـ تحليلي به بازخواني آيات قرآني مرتبط با صلح و خشونت مي‌پردازد تا موضع قرآن را درباره اين دو مقوله (بر مبناي تعريف و گونه بندي يوهان گالتونگ) به دست آورد. در اين راستا آيات مربوط به اصول دين اسلام، اخلاق و معنويت اسلامي، هدف بعثت پيامبران الهي و شيوه‌هاي دعوت به دين را انتخاب و نسبت آن‌ها با صلح و خشونت را بررسي مي‌كند. همچنين به مقايسه تطبيقي ويژگي‌هاي طاغوت وساختار اجتماعي جامعه تحت سلطه فرعون با مؤلفه‌هاي خشونت ساختاري پرداخته، نتيجه مي‌گيرد اصول اسلام و ديگر آموزه‌هاي قرآني اسلامي صلح محور و خشونت ستيز بوده، پايه‌هاي محكمي براي صلح فرهنگي هستند اماخشونت فرهنگي و خشونت ساختاري را نفي كرده، آن‌ها را برنمي‌تابند.