ارزش اثباتي اسناد راجع به ملك در جريان ثبتي

هر ملكي كه موضوع اظهارنامۀ ثبتي قرار مي‌گيرد تا زماني‌كه در دفتر املاك به ثبت نرسيده و سند مالكيت براي آن صادر نشده است، ملك در جريان ثبتي است و داراي مراحل زير است: 1. ثبت اظهارنامه، 2. نشر آگهي‌هاي نوبتي، 3. انقضاي مهلت اعتراض به آگهي‌هاي نوبتي و عدم وصول اعتراض، 4. وصول اعتراض در مهلت، 5. صدور رأي قطعي به نفع متقاضي ثبت يا معترض ثبتي، 6. انتشار آگهي تحديد حدود و 7. تمام شدن مرحلۀ تحديد حدود و حل اختلافات ناظر به اين امر. با مرحلۀ ثبت در دفتر املاك و صدور سند مالكيت، ملك از وصف در جريان ثبتي خارج مي‌شود. در اين مقاله با بررسي قوانين و مقررات و نيز رويه‌هاي ثبتي ثابت شد كه در مراحل اول، دوم و چهارم، وضعيت ملك در جريان ثبتي، ارزش اثباتي در حد يك اماره يا بخشي از يك اماره را دارد. در مراحل سوم و ششم نسبت به اصل مالكيت، ارزش اثباتي سند رسمي براي وضعيت املاك در جريان ثبتي به اثبات رسيد، درحالي‌كه نسبت به حقوق ارتفاقي و حدود، همچنان اين وضعيت ارزش اماره دارد. در مرحلۀ چهارم (علاوه‌بر ارزش پيش‌گفته) و نيز مرحلۀ پنجم، ارزش اثباتي آراي قضايي صادره در خصوص مورد حكومت دارد. مرحلۀ هفتم همانند مرحلۀ هشتم، به‌نظر مي‌رسد ارزش اثباتي سند مالكيت رسمي نسبت به اصل مالكيت و نيز حدود و حقوق ارتفاقي وجود داشته باشد، اگرچه اين ارزش مشروط به صدور سند مالكيت و مقيد به آن است.