تعيين مناسب‌ترين روش توليد برنج در شمال ايران بر اساس انرژي مصرفي

فهم شيوه­هاي توزيع انرژي در عمليات­هاي زراعي اهميت زيادي در انتخاب سامانه­هاي كشت دارد. برنج به عنوان مهمترين گياه زراعي در استان­هاي شمالي ايران به 3 روش سنتي، نيمه مكانيزه و مكانيزه كشت و كار مي­شود. بررسي حاضر به منظور ارزيلبي نقش مكانيزاسيون در مصرف انرژي در توليد برنج در استان گيلان و تعيين ميزان سهم هر يك از عمليات­هاي زراعي و نهاده‌هاي مصرفي از نظر مصرف انرژي طراحي گرديد. بدين منظور با استفاده از پرسش­نامه و مصاحبه­هاي حضوري با 40 كشاورز در چهار منطقه مختلف در استان گيلان اقدام به جمع­آوري داده­هاي مورد نياز ماشين آلات و نهاده­هاي مصرفي شامل بذر، كود، سوخت و سموم در دو سامانه سنتي و مكانيزه توليد برنج در استان گيلان گرديد. پس از جمع­آوري اطلاعات، داده­هاي مربوط به هر سامانه كشت وارد نرم­افزار Excel گرديد و برمبناي معادل انرژي (مگاژول بر واحد) هر يك از نهاده­هاي مصرفي، ميزان كل انرژي­هاي­ ورودي و خروجي و شاخص­هاي ارزيابي انرژي محاسبه گرديد. نتايج بررسي حاضر نشان داد بيشترين انرژي ورودي در هر دو سامانه توليد برنج مربوط به تهيه نشاء و پس از آن كوددهي است و كمترين انرژي ورودي مربوط به نشاكاري در هر دو سامانه مي­باشد. در هر دو سامانه كشت بيشترين انرژي ورودي مستقيم در مزارع برنج مربوط به سوخت و غيرمستقيم مربوط به كود نيتروژن و بعد از آن ماشين­­آلات بود. مصرف سوخت در سامانه كشت مكانيزه با كاربرد بيشتر ماشين آلات بطور قابل توجه­اي بالاتر از مصرف سوخت در سامانه كشت سنتي گرديد. همچنين نتايج نشان داد كه قسمت اعظم انرژي در هر دو سامانه مربوط به انرژي غير­تجديد­پذير است. در بين انرژي­هاي غير­تجديد­پذير، كود نيتروژن در هر دو سامانه مكانيزه و سنتي بيشترين مقدار را دارا بود. ارزيابي شاخص­هاي انرژي نشان داد بازده انرژي خالص براي سامانه كشت سنتي 3/153975 مگاژول در هكتار و براي سامانه كشت مكانيزه 76/142464 مگاژول در هكتار بود كه به عبارتي نسبت انرژي خروجي به ورودي در سامانه سنتي و مكانيزه به ترتيب 48/14 و 72/10 مي­باشد. اين نتايج حاكي از اين دارد كه راندمان انرژي در مزارع توليد برنج با سامانه سنتي بيشتر است كه اين امر به دليل مصرف نهاده­هاي كمتر از جمله مصرف سوخت و ماشين­آلات به ازاي محصول توليد شده در اين سامانه مي­باشد.

This Article has no English Abstract